WARSZTATY BIBLIOTEKARSKIE NUMER 1(41), CZERWIEC 2013PoprzedniNastępny

 

Serwis BPP | Warsztaty Bibliotekarskie | 2013 nr 1 | Uczniowie o specjalnych...

Katarzyna Herich
nauczyciel bibliotekarz Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej im. J. Lompy w Katowicach

 
  Uczniowie o specjalnych potrzebach  
     
 

UCZNIOWIE O SPECJALNYCH POTRZEBACH:
EDUKACJA I WYCHOWANIE.

Zestawienie bibliograficzne w wyborze (za lata 2001-2013).

  

EDUKACJA UCZNIÓW O SPECJALNYCH POTRZEBACH WYCHOWAWCZYCH

Dzieci i młodzież ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi to te, u których stwierdza się spektrum objawów utrudniających lub uniemożliwiających funkcjonowanie: ruchowe, sensoryczne, poznawcze, w zakresie komunikacji, emocjonalno-społeczne i/lub psychiczne, wpływających na jakość życia i pełnienie ról społecznych teraz i/lub w przyszłości. (.) Dzieci i młodzież ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi to te, u których stwierdza się zagrożenie niepełnosprawnością, wszelkie dysfunkcje, dysharmonie lub niesprawności mogące mieć negatywny wpływ na dalszy rozwój. (.)

Dzieci ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi to dzieci od urodzenia do rozpoczęcia nauki w szkole do jej ukończenia określa się mianem dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

(Dyrektor Szkoły 7/2010, s. 8, 10)

Książki:

JAK krok po kroku wprowadzać dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych w świat zabawy i nauki / Elżbieta Maria Minczakiewicz. - Kraków : Impuls, 2006. - 199 s. : rys. ; 24 cm. - ISBN 83-7308-693-5

JAK organizować edukację uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi? : przewodnik / Ministerstwo Edukacji Narodowej. Departament Funduszy Strukturalnych. - Warszawa : MEN, 2010. - 96 s. ; 21 cm. - ISBN 978-83-89793-72-5

JAK pracować z dziećmi o specjalnych potrzebach edukacyjnych / Fintan J. O'Regan ; tłum. [ z ang.] Robert Waliś. - Warszawa : LIBER, 2005. - 98 s. 21 cm. - ISBN 83-60215-02-2

JAK zaplanować pracę z dziećmi o specjalnych potrzebach edukacyjnych : opracowanie metodyczne dla nauczycieli / Richard Byers, Richard Rose ; [tłum. z ang. Michał Kamionka]. - Warszawa : Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, 2002. - 140 s. ; 24 cm. - ISBN 83-87079-65-0

NAUCZYCIEL i rodzina w świetle specjalnych potrzeb edukacyjnych dziecka : (szkic monograficzny) / pod red. nauk. Adama Stankowskiego. - Katowice : Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2008. - 208 s. : tab., wykr. ; 24 cm. - (Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach ; nr 2591). - ISBN 978-83-226-1710-6

O TALENTACH w szkole czyli 7 wspaniałych : SPE (Specjalne Potrzeby Edukacyjne) / Wiga Bednarkowa. - Warszawa : Fraszka Edukacyjna, 2010. - 155 s. : il. ; 24 cm. - ISBN 978-83-61309-42-0

PROGRAM psychostymulacji dzieci w wieku przedszkolnym z deficytami i zaburzeniami rozwoju : ćwiczenia i zabawy do wykorzystania w pracy dydaktyczno-terapeutycznej dla nauczycieli i terapeutów pracujących z dziećmi o specyficznych potrzebach edukacyjnych / Anna Franczyk, Katarzyna Krajewska. - Kraków : Impuls, 2002. - 167 s. ; 21 cm. - ISBN 978-83-61309-42-0

SPECJALNE potrzeby edukacyjne dzieci i młodzieży : praca zespołu nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych i specjalistów prowadzących zajęcia z uczniem w przedszkolach, szkołach i placówkach / [Katarzyna Leśniewska, Ewa Puchała, Lilianna Zaremba]. - Warszawa : Ministerstwo Edukacji Narodowej, 2011. - 76 s. : il. ; 25 cm. - ISBN 978-83-933580-1-4

SPECJALNE potrzeby edukacyjne dzieci i młodzieży : prawne abc dyrektora przedszkola, szkoły i placówki / [aut. Małgorzata Jas i Małgorzata Jarosińska]. - Warszawa : Ministerstwo Edukacji Narodowej, 2010. - 112 s. : il. ; 25 cm

UWIERZ w siebie : program terapeutyczny dla uczniów o specyficznych i specjalnych potrzebach edukacyjnych / Renata Naprawa, Alicja Tanajewska, Krystyna Szczepańska. - Gdańsk : HARMONIA, 2010. - 168 s. ; 24 cm. - ISBN 978-83-7134-411-4

WSPIERANIE uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi : wskazówki dla nauczycieli / Agnieszka Olechowska. - Warszawa : Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, 2001. - 39 s. ; 24 cm. -ISBN 83-87079-53-7

WSPOMAGANIE rozwoju uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi / pod red. Danuty Osik, Anny Wojnarskiej. - Lublin : Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2001. - 234 s. ; 24 cm. - ISBN 83-227-1702-4

Artykuły z czasopism i rozdziały z książek:

ASPEKTY prawne i organizacyjne kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi / Jacek Maciej Kwapisz // Szkoła Specjalna. - 2006, nr 1, s. 3-14

BAJKOTERAPIA jako sposób dotarcia do dziecka o specjalnych potrzebach edukacyjnych / Dagmara Szmidt // W: CHORZOWSKIE Zeszyty Dydaktyczne. T. 3 / pod red. Mariana Piegzy. - Chorzów : Agencja Wydawniczo-Reklamowa, 2005. - S. 38-43

DOSKONALENIE percepcji wzrokowej i spostrzegania wzrokowego u dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych / Joanna Przybyszewska // Szkoła Specjalna. - 2010, nr 5, s. 368-374

DYSKUSJA na temat zmian w systemie opieki psychologiczno-pedagogicznej nad dziećmi o specjalnych potrzebach edukacyjnych / Alina Smyczek // Dyrektor Szkoły. - 2010, nr 7, s. 8, 10-12

DZIECKO o specjalnych potrzebach edukacyjnych w szkole / Magdalena Krawczonek // Dyrektor Szkoły. - 2011, nr 4, s. 48-50

DZIECKO ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi na wycieczce : pytania i odpowiedzi / Aneta Jałowiecka // Nauczanie Początkowe. - 2009/2010, nr 4, s. 49-56

EDUKACJA bezpieczeństwa ruchu drogowego dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi na przykładzie Wielkiej Brytanii / Aneta Wnuk // Szkoła Specjalna. - 2011, nr 3, s. 209-215

EDUKACJA dzieci o specjalnych potrzebach / oprac. red. // Remedium. - 2009, nr 1, s. 4-5

EDUKACJA informatyczna dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych / Elżbieta Paliczuk // Wychowanie Techniczne w Szkole. - 2003, nr 1, s. 42-46

EDUKACJA włączająca - nowa perspektywa pedagogiczna : uczeń o specjalnych potrzebach edukacyjnych / Tamara Zacharuk, Beata Bocian // Oświata Mazowiecka. - Nr 02 [07] 05 (2011), s. 5-7

EFEKTYWNOŚĆ kształcenia dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi obligatoryjnym zadaniem polskiej oświaty / Jadwiga Jastrząb // Wychowanie na co Dzień. - 2012, nr 1-2, s. 32-35

EGZAMIN gimnazjalny z języka obcego dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi / Małgorzata Dudkiewicz-Świerzyńska // Języki Obce w Szkole. - 2008, nr 3, s. 59-63

ELEMENTY arteterapii w pracy z dziećmi o specjalnych potrzebach edukacyjnych / Małgorzata Nuckowska // W: CHORZOWSKIE Zeszyty Dydaktyczne. T. 6 / pod red. Mariana Piegzy. - Chorzów : Agencja Wydawniczo-Reklamowa "map", 2008. - S. 7-11

FORMY wsparcia i pomocy edukacyjno-wychowawczej dzieci i młodzieży o specjalnych potrzebach edukacyjnych w Niemczech / Justyna Kusztal // Chowanna. - 2012, t. 1 (38), s. 247-255

FUNKCJONOWANIE dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych w przedszkolu i szkole / Elżbieta Ciesiołkiewicz, Anna Maciejewska, Mirosława Matczak // Przegląd Edukacyjny. - 2007, nr 3, s. 19-21

INTEGRACJA szansą dla wszystkich dzieci, czy izolacją uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych / Małgorzata Łabuń // W: MEANDRY wykluczenia społecznego / pod red. Julitty Nowak. - Warszawa : Wyższa Szkoła Pedagogiczna Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, 2008. - S. 153-159

JAK przeprowadzić projekt Socrates-Comenius wśród uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi / Joanna Radecka // Częstochowski Biuletyn Oświatowy. - 2005, nr 1, s. 20-21

KIERUNEK - integracja [kształcenie integracyjne uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi] / Maria Aulich // Głos Nauczycielski. - 2012, nr 30-31, s. 11

KOMPUTEROWE wspomaganie w rewalidacji dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych / Ewa Szczerba // Edukacja Medialna. - 2003, nr 1, s. 48-51

KSZTAŁCENIE nauczycieli w perspektywie zaspokajania specjalnych potrzeb edukacyjnych uczniów / Krystyna Barłóg, Marzena Rorat, Małgorzata Zaborniak-Sobczak // W: EDUKACJA wobec wyzwań i zadań współczesności i przyszłości : teoria i praktyka pedagogiczna / pod red. Jolanty Szempruch. - Rzeszów : Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2006. - S. 339-347

KSZTAŁCENIE uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w kontekście funkcjonowania szkolnego młodzieży gimnazjalnej / Beata Jachimczak // W: PEDAGOGIKA specjalna : różne poszukiwania - wspólna misja : pamięci Profesora Jana Pańczyka / [red. Monika Bielska-Łach]. - Warszawa : Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, 2009. - S. 420-433

MODEL kształcenia dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SPE) w placówkach oświatowych ogólnodostępnych / Joanna Skibska // W: EDUKACJA jutra : uczeń i nauczyciel jako główne podmioty edukacji jutra / red. Kazimierz Denek [i in.]. - Sosnowiec : Oficyna Wydawnicza Humanitas. Wyższa Szkoła Humanitas, 2012. - (Edukacja Jutra). - S. 157-175

NARZĘDZIE cyfrowe ułatwiające pracę nauczyciela z uczniem o specjalnych potrzebach edukacyjnych - na przykładzie nauki języka obcego / Elżbieta Gajek // Meritum. - 2011, nr 1, s. 70-73

NAUCZYCIELE wobec specjalizacyjnych potrzeb edukacyjnych uczniów / Joanna Żądło // W: EDUKACJA wobec wyzwań i zadań współczesności i przyszłości : teoria i praktyka pedagogiczna / pod red. Jolanty Szempruch. - Rzeszów : Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2006. - S. 357-366

O POTRZEBIE pedagogizacji rodziców uczniów szkoły specjalnej / Małgorzata Balukiewicz // W: NAUCZYCIEL i rodzina w świetle specjalnych potrzeb edukacyjnych dziecka : (szkic monograficzny) / pod red. nauk. Adama Stankowskiego. - Katowice : Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2008. - (Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach ; nr 2591). - S. 83-99

OPIEKA nad dziećmi o specjalnych potrzebach w warunkach szkoły ogólnodostępnej / Jolanta Rybska-Klapa // W: SZKOŁA w nauce i praktyce edukacyjnej. T. 2 / pod red. Bożeny Muchackiej. - Kraków : Impuls, 2006. - S. 195-210

ORGANIZACJA edukacji uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi : edukacja dla przyszłości / Renata Flis // Edukacja i Dialog. - 2011, nr 1-2, s. 26-33

PLANOWANIE pracy z uczniem o specjalnych potrzebach edukacyjnych / Bożena Świderska // Meritum. - 2006, nr 1, s. 30-32

POMOC uczniom o specjalnych potrzebach edukacyjnych : (o współpracy między szkołą a poradnią psychologiczno-pedagogiczną) / Ewa Materka // Nowa Szkoła. - 2003, nr 8, s. 27-30

POMOC uczniom o specjalnych potrzebach edukacyjnych w fińskim systemie nauczania / Mirosława Suchocka // Dyrektor Szkoły. - 2011, nr 6, s. 28-32 : fot.

POZIOM wypalenia zawodowego nauczycieli a adekwatność oceniania osiągnięć szkolnych uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych na etapie nauczania zintegrowanego / Iwona Chrzanowska, Joanna Milczarek // Ruch Pedagogiczny. - 2005, nr 3-4, s. 31-46

PRACA korekcyjna z dziećmi o specyficznych potrzebach edukacyjnych [w klasach 1-3] / Teresa Barabach, Beata Jóźwik-Plaskota // Nauczanie Początkowe. - 2003/2004, nr 3, s. 88-92

PRAKTYCZNA organizacja wsparcia psychologiczno-pedagogicznego ucznia ze specyficznymi potrzebami edukacyjnymi / Mirosław Wołojewicz // Dyrektor Szkoły. - 2011, nr 8, s. 19-20, 22-24

PRAWO do edukacji dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych / Mirosława Suchocka // Dyrektor Szkoły. - 2011, nr 2, s. 79-81

PROBLEMY edukacji zawodowej młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi / Anna Ziętek // W: POTRZEBY osób niepełnosprawnych w warunkach globalnych przemian społeczno-gospodarczych. T. 2 / red. nauk. Heleny Ochonczenko i Marii Agnieszki Paszkowicz. - Chorzów : Impuls, 2006. - S. 195-205

PROGRAM nauczania pierwszej pomocy przedmedycznej uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi - innowacja pedagogiczna / Radosław Piotrowicz // Meritum. - 2010, nr 4, s. 63-67

PROM - system pomyślnej adaptacji : system wspierania dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi i jego nauczyciela / Anna Florek // Rewalidacja. - 2008, nr 2, s. 95-100

PRZYGOTOWANIE nauczycieli do pracy z dziećmi o specjalnych potrzebach edukacyjnych / Tamara Zacharuk // Opieka, Wychowanie, Terapia. - 2001, nr 3, s. 37-38

PRZYGOTOWANIE nauczycieli - terapeutów do pracy z dziećmi o specyficznych potrzebach edukacyjnych / Małgorzata Zaleska // Wychowanie na co Dzień. - 2002, nr 9, wkładka s. (VII-XI)

ROLA zajęć technicznych w terapii dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych / Agnieszka Maj // Życie Szkoły. - 2012, nr 10, s. 4-6

ROZPOZNANIE sytuacji ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi na terenie szkoły / Aneta Paszkiewicz // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. - 2011, nr 7, s. 33-39

SCHEMAT indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego dla ucznia z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego / Małgorzata Łoskot // Głos Pedagogiczny. - Nr 27 (2011), s. 32-33

SPECJALNE potrzeby edukacyjne uczniów / Agnieszka Olechowska // Edukacja i Dialog. - 2004, nr 1, s. 28-30

SPECJALNE potrzeby edukacyjne w nanocywilizacji / Leokadia Wiatrowska // Szkoła Specjalna. - 2008, nr 2, s. 107-118

SPOŁECZNA integracja uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi / Katarzyna Łupińska, Agnieszka Sororczyńska // Oświata Mazowiecka. - Nr 04 [14] 12 (2012) / 01 (2013), s. 18-21

SPOSOBY pracy edukacyjno-terapeutycznej wynikające ze specjalnych potrzeb uczniów / Agnieszka Jankiewicz // Rewalidacja. - 2003, nr 2, s. 27-37

STANDARDY wymagań do działów programowych przyrody w klasie 4 - integracyjnej, dostosowane do potrzeb i możliwości uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych / Jolanta Kostka // Częstochowski Biuletyn Oświatowy. - 2004, nr 3, s. 41-42

SYSTEM kształcenia specjalnego w Polsce- segregacyjność uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi / Elżbieta Gozdowska // Dyrektor Szkoły. - 2009, nr 5, dodatek: Niezbędnik Dyrektora, s. (4-6, 8-14)

SYSTEM kształcenia uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych w Polsce i wybranych krajach Unii Europejskiej / Mariusz Grabiec // W: UCZEŃ niepełnosprawny i jego nauczyciel w przestrzeni szkoły / pod red. Zenona Gajdzicy, Jerzego Rottermunda, Anny Klinik. - Kraków : Impuls, 2008. - (Problemy Edukacji, Rehabilitacji i Socjalizacji Osób Niepełnosprawnych ; t. 5). - S. 107-112

SYSTEM wspierania dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi / Anna Florek // Gazeta Szkolna. - 2005, nr 22, s. 15, 18

SZKOŁA dla dziecka z niepełnosprawnością : praca z uczniem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi / Anna Piekarska // Głos Pedagogiczny. - Nr 27 (2011), s. 4-7

ŚRODOWISKA wsparcia dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych / Katarzyna Gabryś // W: CZŁOWIEK z niepełnosprawnością w przestrzeni społecznej / pod red. nauk. Zenona Gajdzicy. - Kraków : Impuls, 2009. - (Problemy Edukacji, Rehabilitacji i Socjalizacji Osób Niepełnosprawnych ; t. 11). - S. 125-132

ŚWIETLICA szkolna środowiskiem wspomagającym rozwój dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz z rodzin z problemem alkoholowym / Anna Dolata // Wychowanie na co Dzień. - 2002, nr 10-11, s. 20-22

TECHNOLOGIE informatyczne w rewalidacji młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi / Tomasz Bobrowski // Niepełnosprawność i Rehabilitacja. - 2008, nr 1, s. 75-94

TERAPIA integracji sensorycznej uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych / Ewa Puszczałowska-Lizis // Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne. - 2012, nr 11, s. 16-20

TRUDNOŚCI młodzieży o specjalnych potrzebach edukacyjnych w pełnieniu roli ucznia na kolejnych etapach kształcenia / Dorota Myślińska // W: CZAS na dialog! : materiały z I Ogólnopolskiej Konferencji Nauczycieli Szkolnictwa Specjalnego : Kraków, 13-14 grudnia 2008 / pod red. Neli Grzegorczyk-Dłuciak. - Kraków : Impuls, 2009. - S. 155-163

UCZEŃ o specjalnych potrzebach edukacyjnych w gimnazjum : poziom funkcjonowania społecznego i zdolności adaptacyjnych / Iwona Chrzanowska // W: CZŁOWIEK z niepełnosprawnością intelektualną. T. 1 : praca zbiorowa / pod red. Zdzisławy Janiszewskiej-Nieścioruk. - Kraków : Impuls, 2003. - S. 269-289

UCZEŃ ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w szkole ogólnodostępnej / Dariusz Dziuba // Auxilium Sociale = Wsparcie Społeczne. - 2002, nr 1, s. 35-57

UCZNIOWIE ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi - integracja edukacyjna procesem złożonym i trudnym / Joanna Głodkowska // Szkoła Specjalna. - 2013, nr 1, s. 5-16

UWIERZ w siebie : program terapeutyczny dla uczniów o specyficznych i specjalnych potrzebach edukacyjnych / Renata Naprawa, Alicja Tanajewska, Krystyna Szczepańska. - Gdańsk : HARMONIA, 2010 . - S. 24-41 : Specyficzne trudności w uczeniu się [dysleksja]

UWIERZ w siebie : program terapeutyczny dla uczniów o specyficznych i specjalnych potrzebach edukacyjnych / Renata Naprawa, Alicja Tanajewska, Krystyna Szczepańska. - Gdańsk : HARMONIA, 2010 . - S. 42-48 : Zaburzenia rozwoju mowy

WSPARCIE dla dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w adaptacji przedszkolnej / Anna Florek // Oświata Mazowiecka. - Nr 02 [07] 05 (2011), s. 10-12

WSPOMAGANIE rozwoju dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi / Beata Rosa // Częstochowski Biuletyn Oświatowy. - 2006, nr 4, s. 29-31

WSPÓŁPRACA nauczyciela wf z rodzicami uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych / Maria Brudnik // Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne. - 2008, nr 10, s. 13-15

WSPÓŁPRACA rodziców z przedszkolem i szkołą warunkiem integracji dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych / Aniela Korzon // W: PARADYGMATY i przeobrażenia edukacji specjalnej w świetle dorobku profesora Aleksandra Hulka : materiały z ogólnopolskiej konferencji naukowej, Warszawa 24-25 maja 1999 r. / red. Grażyna Dryżałowska. - Warszawa : "Żak", 2001. - S. 99-111

WYBRANE aspekty kształcenia młodzieży o specjalnych potrzebach edukacyjnych / Małgorzata Dubis // W: EDUKACJA wobec wyzwań i zadań współczesności i przyszłości : teoria i praktyka pedagogiczna / pod red. Jolanty Szempruch. - Rzeszów : Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2006. - S. 396-403

ZASADY organizacji zajęć specjalistycznych dla uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych / Małgorzata Łoskot // Głos Pedagogiczny. - Nr 27 (2011), s. 52-56

ZMIANY w kształceniu uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi / Lidia Klaro-Celej // Oświata Mazowiecka. - Nr 05 [10] 12 (2011) 01 (2012), s. 18-20

ZMIANY w kształceniu uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi a szkolna rzeczywistość / Anna Banach-Latoszek // Oświata Mazowiecka. - Nr 02 [07] 05 (2011), s. 8-9


DZIECKO NIEPEŁNOSPRAWNE UMYSŁOWO

Rozwój osoby niepełnosprawnej wymaga wspomagania, aby możliwie najpełniej i zgodnie z potencjałem rozwojowym wyrównać istniejące niedobory, zmniejszyć ograniczenia. Wspomagać rozwój dziecka to znaczy widzieć całego człowieka z jego przeżyciami, doświadczeniami, uczuciami. wspomagać nie znaczy jedynie ćwiczyć zaburzoną funkcję w pełnej izolacji. Wspomagać to znaczy być obok dziecka, obserwować i rejestrować zmiany w jego funkcjonowaniu, proponować mu coraz to nowe formy aktywności i być wrażliwym na sygnały płynące do niego. Wspomagać to kreować, budować otoczenie dziecka, by mogło zdobywać wiele różnorodnych doświadczeń, rozwijać swoją samodzielność i odporność emocjonalną.

Do określania tego procesu w potocznym rozumieniu używa się kilku terminów takich jak: stymulacja, wspieranie, usprawnianie, wspomaganie.

(Wspomaganie rozwoju dziecka z niepełnosprawnością intelektualną., s. 11)

Książki:

BIBLIOTERAPIA w edukacji dziecka niepełnosprawnego intelektualnie : materiały dydaktyczne dla nauczycieli i bibliotekarzy / Irena Borecka, Sylwia Wontorowska-Roter. - Wałbrzych : Wydawnictwo UNUS, 2003. - 243 s. ; 21 cm. - ISBN 83-89520-02-8

JAKOŚĆ życia a niepełnosprawność : konteksty psychopedagogiczne / pod red. Zofii Palak, Agnieszki Lewickiej, Anny Bujnowskiej. - Lublin : Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2006. - 369 s. ; 25 cm. - ISBN 83-89520-02-8

JESTEM : rozważania o asertywności osób z niepełnosprawnością intelektualną / [red. merytoryczna Grażyna Kowalczyk]. - Warszawa : Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej, 2006. - 90 s. : il. ; 24 cm. - ISBN 83-86954-93-0. - ISBN 978-83-86954-93-3

MATERIAŁY metodyczne do nauczania dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie w stopniu lekkim / Dorota Smykowska. - Kraków : Impuls, 2006. - 252 s. : il., tab. ; 30 cm. - ISBN 978-83-7308-707-1

NAUCZANIE i wychowanie osób lekko upośledzonych umysłowo / red. Czesław Kosakowski. - Toruń : Wydawnictwo Edukacyjne "Akapit", 2001. - 307 s. ; 24 cm. - ISBN 83-905248-9-9

NAUCZANIE uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim : wybrane problemy teorii i praktyki / red. nauk. Sławomira Sadowska. - Toruń : Wydawnictwo Edukacyjne "Akapit", 2006. - 298 s. : il. ; 24 cm. - ISBN 83-89163-21-7

NIE jesteś sam : programy edukacji dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym, znacznym i głębokim / Renata Naprawa, Alicja Tanajewska, Jolanta Wenta. - Gdańsk : HARMONIA, 2012. - 168 s. ; 24 cm. - ISBN 978-83-7134-549-4

OSOBA głęboko upośledzona umysłowo w systemie edukacji - analiza porównawcza zajęć rewalidacyjno-wychowawczych / Sylwia Wrona. - Kraków : Impuls, 2011. - 192 s. : wykr. ; 24 cm. - ISBN 978-83-7587-647-5

PODRĘCZNIK w procesie kształcenia uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym / Zanon Gajdzica. - Katowice : Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2002. - 126 s. ; 24 cm. - (Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach ; nr 2038). - ISBN 83-226-1129-3

PORADNIK metodyczny dla nauczycieli kształcących uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim w szkołach ogólnodostępnych i integracyjnych : praca zbiorowa / red. Grażyna Tkaczyk, Teresa Serafin. - Warszawa : Ministerstwo Edukacji Narodowej, 2001. - 251 s. : il. ; 24 cm

PROBLEMY edukacji integracyjnej dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną / pod red. nauk. Zdzisławy Janiszewskiej-Nieścioruk. - Kraków : Impuls, 2007. - 292 s. : tab. ; 24 cm. - ISBN 978-83-7308-770-5

PROFESJONALIZM a serce : rozważania o nauczycielu dzieci z niepełnosprawnością intelektualną oraz z autyzmem / [praca zbiorowa pod red. Grażyna Kowalczyk]. - Warszawa : Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej, 2009. - 53 s. ; 24 cm. - ISBN 978-83-7308-770-5

PROFIL osiągnięć ucznia : przewodnik dla nauczycieli i terapeutów z placówek specjalnych / Jacek Kielin. - Gdańsk : Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2002. - 72 s. ; 24 cm. - ISBN 83-89120-26-7

PROGRAM nauczania i wychowania dla klasy wstępnej "0" sześcioletniej szkoły specjalnej dla dzieci upośledzonych umysłowo / aut. programu Katarzyna Kubanek, Małgorzata Wieczorek. - Wyd. 2. - Katowice : Regionalny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli "WOM", 2005. - 26 s. ; 20 cm . - DKW-4013-11/01

PRZEWODNIK dla nauczycieli uczniów upośledzonych umysłowo w stopniu znacznym i umiarkowanym : część 1 / [red. nauk. Maria Piszczek]. - Warszawa : Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej, 2001. - 172 s. ; 24 cm. - ISBN 83-86954-67-1

PRZEWODNIK dla nauczycieli uczniów upośledzonych umysłowo w stopniu znacznym i umiarkowanym : część 2 / [red. nauk. Maria Piszczek]. - Warszawa : Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej, 2002. - 140 s. ; 24 cm. - ISBN 83-86954-67-1

SFERY życia osób z niepełnosprawnością intelektualną / pod red. nauk. Zdzisławy Janiszewskiej-Nieścioruk. - Kraków : Impuls, 2005. - 262 s. ; 24 cm. - ISBN 83-7308-566-1

SPOŁECZNE funkcjonowanie osób z lekką niepełnosprawnością intelektualną : (w kontekście ich autonomii i podmiotowości) / Katarzyna Ćwirynkało. - Toruń : Wydawnictwo Edukacyjne "Akapit", 2010. - 216 s. : il. ; 24 cm. - ISBN 978-83-89163-63-9

ŚWIAT pełen znaczeń - kultura i niepełnosprawność / pod red. nauk. Jolanty Baran i Sławomira Olszewskiego. - Kraków : Impuls, 2006. - 748 s. : il., tab., wykr. ; 24 cm. - ISBN 978-83-7308-662-3

TWORZYĆ czy odtwarzać? : rozważania o skutecznym planowaniu pracy z dziećmi oraz młodzieżą niepełnosprawnymi intelektualnie i z autyzmem / [red. merytoryczna Grażyna Kowalczyk]. - Warszawa : Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej, 2009. - 121 s. : il. ; 24 cm. - ISBN 978-83-60475-46-1

USPRAWNIENIE, wychowanie i nauczanie osób z głębszym upośledzeniem umysłowym / pod red. Jana Pileckiego. - Wyd. 2 zm. - Kraków : Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, 2002. - 305 s. : il. ; 24 cm. - ISBN 83-7271-195-X

UWIERZ w siebie : program terapeutyczny dla uczniów o specyficznych i specjalnych potrzebach edukacyjnych / Renata Naprawa, Alicja Tanajewska, Krystyna Szczepańska. - Gdańsk : HARMONIA, 2010. - 168 s. ; 24 cm. - ISBN 978-83-7134-411-4

WSPOMAGANIE rozwoju dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim w różnych formach edukacji wczesnoszkolnej / Krystyna Barłóg. - Rzeszów : Uniwersytet Rzeszowski, 2008. - 517 s. : il. ; 23 cm. - ISBN 978-83-7338-367-8

WSPOMAGANIE rozwoju dziecka z niepełnosprawnością intelektualną : poradnik dla rodziców i terapeutów / Marta Wiśniewska. - Kraków : Impuls, 2008. - 67 s. : fot. ; 24 cm. - ISBN 978-83-7587-004-6

WSPÓŁPRACA szkoły z rodziną w zaspokajaniu potrzeb rozwojowych dzieci z lekkim upośledzeniem umysłowym : działania stosowane i postulowane / Dorota Smykowska. - Kraków : Impuls, 2008. - 359 s. : il. ; 24 cm. - ISBN 978-83-7308-820-7

WYCHOWANIE fizyczne dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną / Krystyna Gawlik, Anna Zwierzchowska. - Katowice : Akademia Wychowania Fizycznego, 2004. - 116 s. : rys. ; 24 cm. - ISBN 83-87478-73-3

Artykuły z czasopism i rozdziały z książek:

AKTYWNOŚĆ ruchowa w edukacji osób niepełnosprawnych intelektualnie / Lidia Karpińska-Sukiennik, Jarosław Filipiak // Przegląd Edukacyjny. - 2005, nr 1, s. 12-13

ANKIETY dotyczące wychowania do życia w rodzinie osób z upośledzeniem umysłowym na Słowacji / Stanislava Mandzakova // W: ZAGADNIENIA funkcjonowania z ograniczoną sprawnością / pod red. Jerzego Rottermunda. - Kraków : Impuls, 2009. - (Problemy Edukacji, Rehabilitacji i Socjalizacji Osób Niepełnosprawnych ; T. 7). - S. 111-117

BAŚNIOTERAPIA w rehabilitacji dzieci upośledzonych umysłowo / Małgorzata Cichoń-Piasecka // Szkoła Specjalna. - 2005, nr 1, s. 53-58

BIBLIOTERAPIA w edukacji dziecka niepełnosprawnego intelektualnie / Emilia Wyględowska // Biblioteka w Szkole. - 2010, nr 6, s. 12-14

BIBLIOTERAPIA w pracy z dziećmi upośledzonymi umysłowo / Joanna Ceglarek // Częstochowski Biuletyn Oświatowy. - 2006, nr 2, s. 30-31

CIEKAWY sposób na nudne ćwiczenia : wykorzystanie kolorowej chusty w zajęciach logopedycznych [w szkole specjalnej z uczniami z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim] / Iwona Botor // Klanza w Czasie Wolnym. - 2005, nr 1, s. 17-19

CZYTANIE ze zrozumieniem uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim na przykładzie pracy w klasie V i VI ZSS w Białej Podlaskiej / Joanna Hackiewicz, Dorota Tomczyszyn // Szkoła Specjalna. - 2012, nr 5, s. 367-372

DOŚWIADCZENIA z edukacją upośledzonych umysłowo w Niemczech / Petr Franiok // W: ROZWÓJ i funkcjonowanie osób niepełnosprawnych : konteksty edukacyjne i prawne / pod red. Zenona Gajdzicy. - Kraków : Impuls, 2007. - (Problemy Edukacji, Rehabilitacji i Socjalizacji Osób Niepełnosprawnych ; t. 3). - S. 39-50

DRAMA w pracy pedagogicznej z uczniem niepełnosprawnym intelektualnie / Justyna Juszczak // Drama. - Z. 39 (2001), s. 9-11

DYDAKTYCZNA funkcja podręcznika w edukacji uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym / Zenon Gajdzica // Roczniki Pedagogiki Specjalnej. - 2002, t. 12-13, s. 87-94

DZIECKO z lekką niepełnosprawnością intelektualną w szkole ogólnodostępnej - możliwości i ograniczenia wielostronnego rozwoju / Zenon Gajdzica // W: SZKOŁA na miarę możliwości dziecka / pod red. Danuty Krzywoń i Beaty Matusek. - Sosnowiec : Oficyna Wydawnicza Humanitas. Wyższa Szkoła Humanitas, 2009. - S. 91-99

DZIECKO z upośledzeniem umysłowym nadaje się do szkoły / Jolanta Romanowska // Edukacja i Dialog. - 2007, nr 5, s. 54-58

EDUKACJA alternatywna jako forma wspierania rozwoju dziecka z niepełnosprawnością intelektualną / Krzysztof Wawrzyn // W: EDUKACJA alternatywna w XXI wieku / red. nauk. Zbyszko Melosik i Bogusław Śliwerski. - Kraków : Impuls, 2010. - S. 249-258

EDUKACJA i rehabilitacja osób z upośledzeniem umysłowym / Anna Zamkowska [i in.] // W: OSOBA z upośledzeniem umysłowym w realiach współczesnego świata / pod red. nauk. Marii Chodkowskiej i Danuty Osik-Chudowolskiej. - Kraków : Impuls, 2011. - S. 165-240

EDUKACJA i zatrudnienie osób z głębszą niepełnosprawnością intelektualną w Polsce i Niemczech / Patrycja Jurkiewicz // W: PEDAGOGIKA specjalna : różne poszukiwania - wspólna misja : pamięci Profesora Jana Pańczyka / [red. Monika Bielska-Łach]. - Warszawa : Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, 2009. - S. 260-273

EDUKACJA osób niepełnosprawnych intelektualnie w stopniu głębokim - próba oceny dokonań pedagogicznych / Elżbieta Domarecka-Malinowska // Szkoła Specjalna. - 2005, nr 2, s. 93-101

EDUKACJA osób z niepełnosprawnością intelektualną w erze Marconiego - korzyści i zagrożenia / Marcin Wlazło // Forum Oświatowe. - 2011, nr 1, s. 121-136

EDUKACJA przez ruch - system wspierający edukację dzieci z lekką niepełnosprawnością intelektualną / Marzena Buchnat // W: ZAGADNIENIA funkcjonowania z ograniczoną sprawnością / pod red. Jerzego Rottermunda. - Kraków : Impuls, 2009. - (Problemy Edukacji, Rehabilitacji i Socjalizacji Osób Niepełnosprawnych ; T. 7). - S. 71-78

EDUKACJA seksualna uczniów niepełnosprawnych intelektualnie / Mirosława Furmanowska // W: PRZESTRZEŃ edukacyjna - dylematy, doświadczenia i oczekiwania społeczne / pod red. nauk. Mirosława Kowalskiego, Agnieszki Pawlak, Anity Famuła-Jurczak. - Kraków : Impuls, 2010. - S. 225-234

FORMY wsparcia ucznia z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim w szkole ogólnodostępnej / Anna Zamkowska // W: SPOŁECZNE i edukacyjne uwarunkowania rozwoju oraz funkcjonowania dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością / pod red. nauk. Zenona Gajdzicy. - Kraków : Impuls, 2009. - (Problemy Edukacji, Rehabilitacji i Socjalizacji Osób Niepełnosprawnych ; t. 8). - S. 59-79

I JA mogę taki być : program zajęć biblioterapeutycznych wzmacniający poczucie własnej wartości [adresowany do uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, o niskiej samoocenie] / Natalia Flaum // Biblioterapeuta. - 2005, nr 5, s. 22-23

JAK realizować indywidualny program edukacyjny ucznia z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim? / Darosława Nowacka // Dyrektor Szkoły. - 2007, nr 4, s. 14-15

JAK tworzyć indywidualny program edukacyjny ucznia z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim? / Darosława Nowacka // Dyrektor Szkoły. - 2007, nr 4, s. 12-13

JAK w polskich szkołach funkcjonują uczniowie niepełnosprawni intelektualnie / Lidia Klaro-Celej // Dyrektor Szkoły. - 2012, nr 5, s. 56-58

KATECHEZA osób z upośledzeniem umysłowym : propozycja metody wspierającej rozwój religijny / Andrzej Kiciński // Katecheta. - 2006, nr 12, s. 66-72

KOMPETENCJE szkolne uczniów z obniżoną sprawnością intelektualną / Anna Wojnarska // W: DZIECKO z niepełnosprawnością intelektualną. T. 1 : praca zbiorowa / Anna Wojnarska. - Kraków : Impuls, 2003. - S. 289-298

KOMPUTER w nauczaniu i rozrywce dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną : część 1 / Werner Reichmann // Wspólne Tematy. - 2009, nr 7-8, s. 44-53

KOMPUTER w nauczaniu i rozrywce dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną : część 2 / Werner Reichmann // Wspólne Tematy. - 2009, nr 9, s. 16-23

KOMPUTER w nauczaniu i rozrywce dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną : część 3 / Werner Reichmann // Wspólne Tematy. - 2009, nr 10, s. 46-49

KSIĄŻKA i ja : program zajęć czytelniczych z elementami biblioterapii : dla uczniów klasy IV szkoły podstawowej z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim / Jolanta Pawłowska // Biblioteka w Szkole. - 2012, nr 6, s. 9-10

KSZTAŁCENIE dzieci lekko upośledzonych umysłowo / Jolanta I. Wiśniewska // Edukacja i Dialog. - 2005, nr 1, s. 3-10

KSZTAŁCENIE osób z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim - historia a rzeczywistość / Katarzyna Parys // W: CZŁOWIEK z niepełnosprawnością intelektualną. T. 1 : praca zbiorowa / pod red. Zdzisławy Janiszewskiej-Nieścioruk. - Kraków : Impuls, 2003. - S. 195-208

KSZTAŁCENIE ruchowe uczniów z niepełnosprawnością intelektualną / Ewa Puszczałowska-Lizis // Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne. - 2012, nr 1, s. 26-30

KSZTAŁCENIE uczniów w granicznej strefie opóźnienia umysłowego na Słowacji / Ladislav Hornak // W: ROZWÓJ i funkcjonowanie osób niepełnosprawnych : konteksty edukacyjne i prawne / pod red. Zenona Gajdzicy. - Kraków : Impuls, 2007. - (Problemy Edukacji, Rehabilitacji i Socjalizacji Osób Niepełnosprawnych ; t. 3). - S. 51-63

KSZTAŁCENIE uczniów z niepełnosprawnością intelektualną (część 1) / Barbara Marcinkowska // Szkoła Specjalna. - 2011, nr 3, s. 215-223

KSZTAŁCENIE uczniów z niepełnosprawnością intelektualną (część 2) / Barbara Marcinkowska // Szkoła Specjalna. - 2011, nr 4, s. 296-302

KSZTAŁCENIE uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w szkole przysposabiającej do pracy / Monika Gazdulska // Szkoła Specjalna. - 2010, nr 3, s. 208-216

KSZTAŁTOWANIE systemu wartości uczniów niepełnosprawnych intelektualnie w stopniu lekkim w toku oddziaływań wychowawczych / Małgorzata Trojańska // Rocznik Komisji Nauk Pedagogicznych. - T. 58 (2005), s. 81-96

METODA "baśniowych spotkań" w procesie wspomagania wrażliwości edukacyjnej dziecka upośledzonego umysłowo w stopniu lekkim / Joanna Głodkowska // Roczniki Pedagogiki Specjalnej. - Nr 12-13 (2002), s. 216-234

METODA Orffa w nauczaniu dzieci z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i znacznym / Ewa Herzyk // Rewalidacja. - 2004, nr 1, s. 102-108

METODY aktywizujące w nauczaniu zintegrowanym uczniów niepełnosprawnych intelektualnie / Monika Gęga // Nowa Szkoła. - 2013, nr 4, s. 31-33

METODYKA języka angielskiego w kształceniu uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim / Monika Skura // Szkoła Specjalna. - 2008, nr 2, s. 119-132

MOŻLIWOŚCI przygotowania zawodowego niepełnosprawnych umysłowo w Republice Słowackiej / Jan Hucik // W: ROZWÓJ i funkcjonowanie osób niepełnosprawnych : konteksty edukacyjne i prawne / pod red. Zenona Gajdzicy. - Kraków : Impuls, 2007. - (Problemy Edukacji, Rehabilitacji i Socjalizacji Osób Niepełnosprawnych ; t. 3). - S. 65-78

MOŻLIWOŚCI wykorzystania technologii informacyjnych w szkole dla dzieci niepełnosprawnych intelektualnie w stopniu umiarkowanym i znacznym / Hanna Fuerst, Dorota Mazurek-Osmańska // Szkoła Specjalna. - 2006, nr 1, s. 54-62

NASZE podróże po Europie [program dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną] / Dorota Barszcz, Anna Mielecka, Sylwia Marszalec-Bok // Rewalidacja. - 2009, nr 1, s. 64-73

NIEKTÓRE aspekty metodyki katechezy osób upośledzonych umysłowo / Jacek Łukasiewicz // W: PEDAGOG specjalny w procesie edukacji, rehabilitacji i resocjalizacji / pod red. Zofii Palak. - Lublin : Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, 2008. - S. 269-274

NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ intelektualna w stopniu umiarkowanym i znacznym : doświadczenia praktyczne w szkole ogólnodostępnej / Joanna Szadkowska // Oświata Mazowiecka. - Nr 03 [13] 10 (2012), s. 18-21

NIETYPOWE pomoce dydaktyczne [w pracy z dzieckiem niepełnosprawnym umysłowo w przedszkolu specjalnym] / Edyta Płatek // Klanza w Zabawie i Edukacji Dzieci. - 2004, nr 2, s. 10-14, fot.

OPINIE pedagogów specjalnych na temat rehabilitacji dziecka z rzadkim zaburzeniem genetycznym współistniejącym z niepełnosprawnością intelektualną / Elżbieta Lubińska-Kościółek // Rocznik Komisji Nauk Pedagogicznych. - T. 64 (2011), s. 127-136

OPINIE polskich i czeskich nauczycieli na temat przemian kształcenia uczniów niepełnosprawnych intelektualnie : część 1 / Zenon Gajdzica // Człowiek, Niepełnosprawność, Społeczeństwo. - 2012, nr 1, s. 67-78

OPINIE polskich i czeskich nauczycieli na temat przemian kształcenia uczniów niepełnosprawnych intelektualnie : część 2 / Zenon Gajdzica // Człowiek, Niepełnosprawność, Społeczeństwo. - 2012, nr 2, s. 35-50

ORIGAMI w rewalidacji dziecka niepełnosprawnego intelektualnie / Iwona Wendreńska // W: W KRĘGU sztuki i ekspresji dziecka : rozważania inspirujące / pod red. Katarzyny Krasoń i Beaty Mazepy-Domagały. - Katowice, Mysłowice : Górnośląska Wyższa Szkoła Pedagogiczna, 2006. - S. 356-364

OTWARCI na świat - program dotyczący włączania dzieci i młodzieży upośledzonej umysłowo w stopniu umiarkowanym, znacznym lub głębokim (w tym z deficytami wzroku) w życie kulturalne społeczności lokalnej / Anita Małecka // Szkoła Specjalna. - 2010, nr 1, s. 51-64

PODRĘCZNIK dla dziecka z lekkim upośledzeniem umysłowym - ucznia szkoły ogólnodostępnej / Zenon Gajdzica // W: EDUKACJA - socjalizacja - autonomia w życiu osoby niepełnosprawnej / pod red. nauk. Anny Kulik, Jerzego Rottermunda, Zenona Gajdzicy. - Kraków : Impuls, 2005. - S. 189-196

PODRÓŻ do Krainy Radości : scenariusz zajęć biblioterapeutycznych : dla uczniów klasy IV szkoły podstawowej z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim / Jolanta Pawłowska // Biblioteka w Szkole. - 2012, nr 6, s. 11

PRACA młodego nauczyciela z uczniem o głębokiej niepełnosprawności psychofizycznej : pierwszy kontakt / Barbara Grzyb // Dialog Edukacyjny. - 2010, nr 1, s. 22-28

PROBLEMY edukacyjne dzieci głęboko upośledzonych umysłowo w szkole życia / Daniela Gaj // Szkoła Specjalna. - 2004, nr 2, s. 143-144

PROFILAKTYKA w szkolnictwie specjalnym [program profilaktyczny dla młodzieży upośledzonej umysłowo w stopniu lekkim] / Joanna Sikora // Remedium. - 2002, nr 6, s. 8-9

PROGRAM "The Gateway Award" jako propozycja do planowania procesu dydaktyczno-wychowawczego dla młodszych dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i znacznym / Sonia Jarzombek-Ziemiańska // W: SZKOŁA na miarę możliwości dziecka / pod red. Danuty Krzywoń i Beaty Matusek. - Sosnowiec : Oficyna Wydawnicza Humanitas. Wyższa Szkoła Humanitas, 2009. - S. 100-104

PROGRAM rewalidacyjno-wychowawczy dziecka głęboko wielorako upośledzonego / Iwona Otręba, Joanna Waleczek // Lider. - 2011, nr 2, s. 11-12

PSYCHOSPOŁECZNA sytuacja dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w klasach integracyjnych / Jolanta Lipińska-Lokś // W: CZŁOWIEK z niepełnosprawnością intelektualną. T. 1 : praca zbiorowa / pod red. Zdzisławy Janiszewskiej-Nieścioruk. - Kraków : Impuls, 2003. - S. 249-256

ROLA komputera w kształceniu ucznia z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim / Jolanta Wójcikiewicz // Wychowanie Techniczne w Szkole. - 2005, nr 3, s. 41-42

SPOSOBY wykorzystywania podręcznika w procesie kształcenia uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym / Zenon Gajdzica // Auxilium Sociale =Wsparcie Społeczne. - 2001, nr 2, wkładka s. (I-XX)

STANDARDY postępowania diagnostyczno-orzekająco-rehabilitacyjnego wobec dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim : poradnik dla pracowników pedagogicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli szkół / Hanna Gryniewicz, Grażyna Kowalczyk, Ewa Kozłowska // W: STANDARDY postępowania diagnostyczno-orzekająco-rehabilitacyjnego wobec dzieci i młodzieży : poradnik dla pracowników pedagogicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli szkół. - Warszawa : Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu, 2005. - S. 5-15

STANDARDY postępowania diagnostyczno-orzekająco-rehabilitacyjnego wobec dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym : poradnik dla pracowników pedagogicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli szkół / Lidia Mossakowska, Jolanta Niksińska, Anna Radziwonka-Kowalak // W: STANDARDY postępowania diagnostyczno-orzekająco-rehabilitacyjnego wobec dzieci i młodzieży : poradnik dla pracowników pedagogicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli szkół / Lidia Mossakowska, Jolanta Niksińska, Anna Radziwonka-Kowalak. - Warszawa : Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu, 2005. - S. 17-30

STUDENCI pedagogiki specjalnej w pracy z uczniem z niepełnosprawnością intelektualną : opinie nauczycieli ćwiczeniowych / Danuta Baraniewicz // Rocznik Komisji Nauk Pedagogicznych. - T. 65 (2012), s. 151-163

SYTUACJA ucznia z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim w warunkach szkoły ogólnodostępnej : koncepcje i podstawy prawne / Beata Dubińska // W: PEDAGOGIKA specjalna : różne poszukiwania - wspólna misja : pamięci Profesora Jana Pańczyka / [red. Monika Bielska-Łach]. - Warszawa : Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, 2009. - S. 448-464

ŚCIEŻKA edukacyjna ucznia z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim - aspekty trajektorii społecznej / Sławomira Sadowska // Szkoła Specjalna. - 2006, nr 5, s. 344-352

TERAPIA dzieci z niepełnosprawnością intelektualną : programy i metody / Hanna Olechnowicz. - Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010. - (Pedagogika Specjalna). - S. 171-252 : Współpraca w parach w obecności uważnego i nieingerującego nauczyciela

UCZEŃ upośledzony umysłowo / Magdalena Krawczonek // Dyrektor Szkoły. - 2007, nr 2, s. 42-43

UCZEŃ z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności intelektualnej w polskiej szkole / Lidia Klaro-Celej // Dyrektor Szkoły. - 2012, nr 6, s. 53-54, 56

UCZEŃ ze sprzężoną niepełnosprawnością w przedszkolu i w szkole ogólnodostępnej / Ilona Nitychoruk-Piekarz // Rewalidacja. - 2011, nr 2, s. 59-69

UCZNIOWIE "specjalnej troski" : o aspektach procesu pedagogicznego prowadzonego z osobami niepełnosprawnymi intelektualnie : część 1 / Małgorzata Liszewska // Wspólne Tematy. - 2005, nr 9, s. 40-44

UCZNIOWIE z problemami intelektualnymi w szkole masowej / Mirosława Suchocka // Dyrektor Szkoły. - 2011, nr 11, s. 23-26

UWAGI dotyczące lekcji wychowania fizycznego z dziećmi głębiej upośledzonymi umysłowo / Jan Chmura // Lider. - 2002, nr 2, s. 11-15

WARSZTATY teatralne z elementami psychodramy, jako metoda pracy z dziećmi niepełnosprawnymi intelektualnie w stopniu lekkim / Edyta Bąk-Buczak // Wszystko dla Szkoły. - 2006, nr 3, s. 9-10

WPŁYW strukturyzacji otoczenia na zachowania uczniów z głęboką niepełnosprawnością psychofizyczną podczas zajęć rewalidacyjno- wychowawczych z przedmiotem nietypowym / Ewa Dyduch, Barbara Grzyb // W: EDUKACJA jako proces socjalizacji osób niepełnosprawnych / pod red. nauk. Anny Klinik. - Kraków : Impuls, 2009. - (Problemy Edukacji, Rehabilitacji i Socjalizacji Osób Niepełnosprawnych ; t. 10). - S. 89-98

WSPÓŁPRACA szkoły kształcącej uczniów niepełnosprawnych z instytucjami zewnętrznymi / Anna Zamkowska // W: CZŁOWIEK z niepełnosprawnością w przestrzeni społecznej / pod red. nauk. Zenona Gajdzicy. - Kraków : Impuls, 2009. - (Problemy Edukacji, Rehabilitacji i Socjalizacji Osób Niepełnosprawnych ; t. 11). - S. 133-142

WYBRANE aspekty jakości życia uczniów w szkole - perspektywa zróżnicowanych form systemu kształcenia a zadowolenie uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim z zajęć pozalekcyjnych i działań opiekuńczych szkoły / Sławomira Sadowska // Wychowanie na co Dzień. - 2006, nr 4-5, s. 9-17

WYCHOWAWCZA funkcja plastyki w pracy z uczniem niepełnosprawnym intelektualnie / Piotr Sobolewski // Meritum. - 2008, nr 1, s. 48-50

WYKORZYSTANIE oprogramowania edukacyjnego na zajęciach edukacyjno-terapeutycznych z dziećmi niepełnosprawnymi intelektualnie w stopniu umiarkowanym i znacznym / Hanna Fuerst // Wychowanie na co Dzień. - 2004, nr 3, wkładka s. (IV-VII)

WYKORZYSTANIE tablicy interaktywnej w szkole specjalnej : część 1 : rola tablicy interaktywnej w nauczaniu niepełnosprawnych intelektualnie / Małgorzata Wojtatowicz // Szkoła Specjalna. - 2012, nr 3, s. 215-225

WYKORZYSTANIE tablicy interaktywnej w szkole specjalnej : część 2 : pierwsze kroki przy tablicy / Małgorzata Wojtatowicz // Szkoła Specjalna. - 2012, nr 4, s. 293-300

WYKORZYSTANIE tablicy interaktywnej w szkole specjalnej : część 3 : tablica jako ekran interaktywny / Małgorzata Wojtatowicz // Szkoła Specjalna. - 2012, nr 5, s. 372-376

WYKORZYSTANIE tablicy interaktywnej w szkole specjalnej : część 4 : notatnik / Małgorzata Wojtatowicz // Szkoła Specjalna. - 2013, nr 1, s. 40-43

WYRÓWNYWANIE szans dziecka z lekkim upośledzeniem umysłowym w świetle zmian społecznych i edukacyjnych / Zenon Gajdzica // W: AKTUALNE problemy wsparcia społecznego osób niepełnosprawnych / pod red. Grażyny Kwaśniewskiej, Anny Wojnarskiej. - Lublin : Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, 2004. - S. 125-135

WYRÓWNYWANIE trudności w nauczaniu matematyki uczniów lekko upośledzonych umysłowo / Bogumiła Bobik // Szkoła Specjalna. - 2007, nr 1, s. 60-66

ZABAWY z wykorzystaniem żywiołów w pracy z dzieckiem niepełnosprawnym intelektualnie / Joanna Mikulska // Rewalidacja. - 2007, nr 1, s. 68-78

ZABURZENIA na tle lękowym u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym (MPD) i ich zdrowych rówieśników w środowisku szkolnym / Stanisława Mihilewicz // W: WĄTKI zaniedbane, zaniechane, nieobecne w procesie edukacji i wsparcia społecznego osób niepełnosprawnych : praca zbiorowa / pod red. Zezona Gajdzicy i Anny Klinik. - Katowice : Uniwersytet Śląski, 2004. - (Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach ; 2235). - S. 267-278

ZACHOWANIE przystosowawcze a powodzenie w nauce szkolnej 12-letnich chłopców upośledzonych umysłowo w stopniu lekkim / Katarzyna Tomczyk // Szkoła Specjalna. - 2001, nr 4, s. 213-221

ZAJĘCIA z elementami biblioterapii w klasie dla dzieci upośledzonych umysłowo w stopniu lekkim, umiarkowanym i znacznym / Halina Chojnacka, Mariola Janiszewska // Biblioterapeuta. - 2001, nr 2, s. 5-7


NAUCZANIE I WYCHOWANIE DZIECKA AUTYSTYCZNEGO

Ważne jest, żeby nauczyciel umiał rozpoznać dziecko z autyzmem w swojej klasie szkolnej oraz właściwie pokierował jego kształceniem. Cały personel szkolny powinien być poinformowany o jego potrzebach i zachowaniu. Również koledzy z klasy muszą nabyć pewnej wiedzy o zaburzeniach dziecka, żeby zrozumieć jego trudności. Najlepiej, by rodzic lub ktoś przez niego wybrany opowiedział na zebraniu nauczycielom i rodzicom uczniów o problemach dziecka, aby umożliwić innym zrozumienie i akceptację, a wychowawca starał się wykształcić wśród uczniów postawę tolerancji. (.)

Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że pobyt w szkole wywołuje u ucznia z zaburzeniami autystycznymi wysoki poziom stresu. Trudności społeczne i w porozumiewaniu się prowadzą często do nieadekwatnej reakcji na komunikaty nauczyciela lub kolegów, powodując spięcia i konflikty.

(Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze 5/2008, s. 31, 32-33)

Książki:

DZIECKO z autyzmem w szkole i przedszkolu / Urszula Gałka, Ewa Pęczkowska. - Wyd. 2 zm. - Warszawa : Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej, 2009. - 43 s. : il. ; 15x21 cm. - (One Są Wśród Nas). - ISBN 978-83-60475-51-5

KOMPLEKSOWE wspomaganie rozwoju uczniów z autyzmem i zaburzeniami pokrewnymi / red. nauk. Joanna Kossewska. - Kraków : Impuls, 2009. - 264 s. : rys. ; 24 cm. - ISBN 978-83-7587-121-0

MUZYKA otwiera nam świat : program muzycznych zajęć edukacyjno-terapeutycznych dla dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i znacznym oraz dzieci z autyzmem / Maria Raszewska, Waldemar Kuleczka. - Gdańsk : HARMONIA, 2009. - 135 s. : fot., nuty, rys., tab. ; 24 cm. - ISBN 978-83-7134-303-2

PROFESJONALIZM a serce : rozważania o nauczycielu dzieci z niepełnosprawnością intelektualną oraz z autyzmem : praca zbiorowa / pod red. Grażyna Kowalczyk. - Warszawa : Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej, 2009. - 53 s. ; 24 cm. - ISBN 978-83-60475-79-2

TWORZYĆ czy odtwarzać? : rozważania o skutecznym planowaniu pracy z dziećmi oraz młodzieżą niepełnosprawnymi intelektualnie i z autyzmem / [red. merytoryczna Grażyna Kowalczyk]. - Warszawa : Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej, 2009. - 121 s. : il. ; 24 cm. - ISBN 978-83-60475-46-1

Artykuły z czasopism i rozdziały z książek:

DZIECI autystyczne w klasach integracyjnych / Katarzyna Patyk // Wychowawca. - 2008, nr 10, s. 14-15

DZIECI z autyzmem / Izabela Gelleta-Mac // Wychowanie w Przedszkolu. - 2008, nr 4, s. 36-39

DZIECKO autystyczne / Barbara Sędzimir // Wychowawca. - 2003, nr 9, s. 16-17

DZIECKO autystyczne : metody i formy pracy w szkole / Katarzyna Patyk // Nowa Szkoła. - 2009, nr 5, s. 45-53

DZIECKO autystyczne i jego problemowe zachowania : oduczyć - nauczyć - uczyć : część 1 / Werner Reichmann // Wspólne Tematy. - 2009, nr 4, s. 3-10

DZIECKO autystyczne i jego problemowe zachowania : oduczyć - nauczyć - uczyć : część 2 / Werner Reichmann // Wspólne Tematy. - 2009, nr 5, s. 39-47

DZIECKO autystyczne i jego problemowe zachowania : oduczyć - nauczyć - uczyć : część 3 / Werner Reichmann // Wspólne Tematy. - 2009, nr 6, s. 12-19

DZIECKO autystyczne i jego problemowe zachowania : oduczyć - nauczyć - uczyć : część 4 / Werner Reichmann // Wspólne Tematy. - 2009, nr 7-8, s. 65-73

DZIECKO autystyczne i jego problemowe zachowania : oduczyć - nauczyć - uczyć : część 5 / Werner Reichmann // Wspólne Tematy. - 2009, nr 9, s. 23-31

DZIECKO autystyczne i jego problemowe zachowania : oduczyć - nauczyć - uczyć : część 6 / Werner Reichmann // Wspólne Tematy. - 2009, nr 10, s. 40-45

DZIECKO autystyczne jest jak przybysz z innej planety / Małgorzata Błotnicka // Psychologia w Szkole. - 2005, nr 1, s. 79-91

DZIECKO autystyczne w klasie szkolnej / Krystyna Barłóg // Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne. - 2001, nr 8/9, s. 26-28

DZIECKO z autyzmem w grupie integracyjnej / Nina Zawidniak // Życie Szkoły. - 2010, nr 10, s. 30-32, 34-36

INTEGRACJA dziecka autystycznego w rodzinie, szkole, środowisku / Markus Lohe // Wspólne Tematy. - 2011, nr 7-8, s. 29-38

INTEGRACJA małych dzieci z autyzmem z ich zdrowymi rówieśnikami / Hanna Beata Iwańczak, Jolanta Miękina, Marzanna Tybel-Ostrowska // Częstochowski Biuletyn Oświatowy. - 2007, nr 3, s. 51-54

JAK przygotować dziecko autystyczne do nauki szkolnej? / Katarzyna Patyk // Edukacja i Dialog. - 2010, nr 1-2, s. 72-76

KACPER - dziecko autystyczne / Magdalena Sowińska // Wychowanie w Przedszkolu. - 2006, nr 10, s. 43-45

KATECHEZA i przygotowanie do życia sakramentalnego uczniów z autyzmem i sprzężonymi niepełnosprawnościami / Agata Twardowska // W: KOMPLEKSOWE wspomaganie rozwoju uczniów z autyzmem i zaburzeniami pokrewnymi / red. nauk. Joanna Kossewska. - Kraków : Impuls, 2009. - S. 169-181

METODA ruchu rozwijającego w pracy z dzieckiem autystycznym / Jacek Błeszyński // Auxilium Sociale = Wsparcie Społeczne. - 2003, nr 3/4, s. 117-130

METODY i formy pracy z uczniem autystycznym / Katarzyna Patyk // Nowa Szkoła. - 2012, nr 2, s. 19-28

MOŻLIWOŚĆ edukacji : autyzm u dzieci z małych środowisk / Jadwiga Rafalska-Kawalec // Życie Szkoły. - 2005, nr 10, s. 21-25

MÓJ pierwszy uczeń z autyzmem / Żaneta Dylikowska // Rewalidacja. - 2008, nr 2, s. 32-35

PODSTAWY terapii i edukacji dzieci z autyzmem / Dominika Słomińska // Życie Szkoły. - 2003, nr 6, s. 328-332

PRACA z dziećmi autystycznymi w St. Colman's / Klaudia Mirosław // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. - 2007, nr 5, s. 55-56

PROGRAM adaptacyjny realizowany z uczniem autystycznym w pierwszej klasie szkoły specjalnej / Dorota Cerek // Rewalidacja. - 2008, nr 2, s. 52-56

SPECYFIKA pracy nauczyciela wf : z dziećmi autystycznymi / Przemysław Staszek [i in.] // Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne. - 2009, nr 7, s. 34-42

STANDARDY postępowania diagnostyczno-orzekająco-rehabilitacyjnego w autyzmie dziecięcym : poradnik dla pracowników pedagogicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli szkół / Bożena Balik [i in.] // W: STANDARDY postępowania diagnostyczno-orzekająco-rehabilitacyjnego wobec dzieci i młodzieży : poradnik dla pracowników pedagogicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli szkół. - Warszawa : Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu, 2005. - S. 157-186

STOSOWANA analiza zachowania jako metoda pracy terapeuty-cienia z dzieckiem z autyzmem w szkole integracyjnej : współpraca z rodzicami / Rafał Kawa // W: RODZINA z dzieckiem z niepełnosprawnością / pod red. Ewy Pisuli i Doroty Danielewicz. - Gdańsk : HARMONIA, 2007. - S. 223-238

SYSTEM terapii dzieci autystycznych Princeton Child Development Institute w USA / Katarzyna Hamerlak // Dyrektor Szkoły. - 2010, nr 1, s. 36, 38

SZKOŁA dla dzieci z autyzmem : relacje stażystki z duńskiej Kollegievejens Skole w Aalborgu / Małgorzata Gambin // W: WSPOMAGANIE rozwoju osób z autyzmem / red. Małgorzata Gambin i Ewa Łukowska. - Warszawa : Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2009. - S. 108-115

UCZEŃ autystyczny na lekcji języka obcego / Beata Wiechuła-Napiórkowska // Języki Obce w Szkole. - 2010, nr 3, s. 94-96

UCZEŃ z autyzmem w publicznej szkole masowej / Izabela Krasiejko // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. - 2008, nr 5, s. 30-36

UCZYĆ mimo wszystko [dziecko z autyzmem] / Barbara Zieńko // Rewalidacja. - 2009, nr 2, s. 100-104

UWARUNKOWANIA osiągnięć szkolnych dzieci autystycznych / Katarzyna Patyk // Rewalidacja. - 2009, nr 2, s. 66-77

WYKORZYSTANIE Profilu Psychoedukacyjnego PEP-R Schoplera w praktyce szkolnej : zasady procesu badawczego dziecka z autyzmem i przydatne wskazówki / Katarzyna Patyk // Szkoła Specjalna. - 2009, nr 4, s. 293-301

ZABURZENIA autystyczne u dziecka wyzwaniem w pracy nauczyciela / Agnieszka Mazur, Izabela Chojnowska-Ćwiąkała // Nauczanie Początkowe. - 2009/2010, nr 1, s. 62-68

ZASTOSOWANIE komunikacji alternatywnej i wspomagającej w pracy z dzieckiem z autyzmem - z doświadczeń młodego nauczyciela / Magdalena Cychowska // Szkoła Specjalna. - 2010, nr 5, s. 375-379

ZESPOŁOWA praca w kuchni jako warsztat działań z osobistym zaangażowaniem w szkole dla młodzieży z autyzmem / Felicyta Krawczyk, Hanna Olechnowicz // Nowiny Psychologiczne. - 2009, nr 3/4, s. 79-99

ŻYĆ wśród ludzi - społeczne aspekty funkcjonowania dzieci z autyzmem / Magdalena Charbicka, Maria Raszewska // W: TWORZYĆ czy odtwarzać? : rozważania o skutecznym planowaniu pracy z dziećmi oraz młodzieżą niepełnosprawnymi intelektualnie i z autyzmem / [red. merytoryczna Grażyna Kowalczyk]. - Warszawa : Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej, 2009. - S. 41-48

 

NAUCZANIE I WYCHOWANIE DZIECKA Z ZESPOŁEM ASPERGERA

Zespół ten obejmuje dzieci wykazująceobecność zachowań i cech charakterystycznych dla autystycznego spektrum, przy jednocześnie prezentowanym normalnym lub wysokim poziomie IQ. (.) Rozpoznanie zaburzenia następuje z reguły wówczas, gdy narastają problemy wychowawcze.

Cechą charakterystyczną Zespołu Aspergera jest dobry rozwój mowy w zakresie słownictwa i gramatyki oraz obecność wąskich specyficznych zainteresowań typu intelektualnego, czyniących z dotkniętych nim dzieci rodzaj małych ekspertów w interesującej je dziedzinie.

U dzieci z Zespołem Aspergera wyraźne są problemy z dostosowaniem własnych zachowań społecznych do konkretnych osób, miejsc i sytuacji, przejawiana przez nie niezwykła trudność w uczeniu się norm społecznych oraz opór wobec zewnętrznych oddziaływań wychowawczych .

(Częstochowski Biuletyn Oświatowy 4/2011, s. 43)

Książki:

DZIECKO z autyzmem i zespołem Aspergera w szkole i przedszkolu : informacje dla pedagogów i opiekunów / Gabriela Jagielska. - Warszawa : Ośrodek Rozwoju Edukacji, 2010. - 28 s. ; 15x21 cm. - (One Są Wśród Nas). - ISBN 978-83-62360-68-0

UCZEŃ z zespołem Aspergera : praktyczne wskazówki dla nauczyciela / Joanna Święcicka. - Kraków : Impuls, 2010. - 52 s. ; 24 cm. - ISBN 978-83-7587-448-8

ZESPÓŁ Aspergera : co nauczyciel wiedzieć powinien / Matt Winter ; [tł. Ewa Niezgoda]. - Warszawa : Fraszka Edukacyjna, 2006. - (Poradnik Nauczyciela, Wychowawcy, Pedagoga). - ISBN 83-88839-13-6. - ISBN 978-83-88839-13-9

ZROZUMIEĆ świat ucznia z zespołem Aspergera / Agnieszka Borkowska. - Gdańsk : HARMONIA, 2010. - 91 s. : il. ; 21 cm. - ISBN 978-83-7134-464-0

Artykuły z czasopism i rozdziały z książek:

DOBRE praktyki - metody pracy z dzieckiem z Zespołem Aspergera, czyli terapeutyczna rola plastyki w procesie edukacji / Anna Majchrzak // Gazeta Szkolna. - 2010, nr 48, s. 8

DZIECKO autystyczne z zespołem Aspergera / Małgorzata Biadasiewicz // Szkoła Specjalna. - 2001, nr 2, s. 91-95

DZIECKO z ADHD i zespołem Aspergera w szkole : co pomaga we wspieraniu dziecka, a co stanowi przeszkodę : (na podstawie doświadczeń własnych oraz rodziców uczestniczących w www.forum.adhd.org.pl) / Halina Kantor // W: SZKOŁA na miarę możliwości dziecka / pod red. Danuty Krzywoń i Beaty Matusek. - Sosnowiec : Oficyna Wydawnicza Humanitas. Wyższa Szkoła Humanitas, 2009. - S. 154-159

DZIECKO z zespołem Aspergera w szkole / Dorota Nowacka // Magazyn Szkolny. - Nr 1/321 (styczeń 2009), s. 26

DZIECKO z zespołem Aspergera w szkole powszechnej / Maria Chmielewska // W: WYBRANE zagadnienia pedagogiki rewalidacyjnej / pod red. Marka Borowskiego i Romualda Dobrzenieckiego. - Płock : Szkoła Wyższa im. Pawła Włodkowica - Wydawnictwo Naukowe NOVUM, 2009. - S. 311-325

GENIUSZ może być nienormalnością - nauczanie osób z Zespołem Aspergera / Temple Grandin // Światło i Cienie. - 2004, nr 4, s. 51-55

JAK pomagać uczniom z zespołem Aspergera w szkole? / Jolanta Gęsiarz // Częstochowski Biuletyn Oświatowy. - 2008, nr 2, s. 49-51

NIEPROSTE życie z Aspergerem (cz. 1) / Joanna Święcicka // Psychologia w Szkole. - 2010, nr 1, s. 92-97

POCZĄTKI pracy nauczyciela z dzieckiem z Zespołem Aspergera / Maria Owczarek // Częstochowski Biuletyn Oświatowy. - 2011, nr 4, s. 43-46

SYTUACJA dziecka z zespołem Aspergera w szkole ogólnodostępnej : szanse i utrudnienia w dobie inkluzji / Małgorzata Sekułowicz // W: PEDAGOGIKA specjalna : różne poszukiwania - wspólna misja : pamięci Profesora Jana Pańczyka / [red. Monika Bielska-Łach]. - Warszawa : Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, 2009. - S. 434-447

SZKOŁA wobec potrzeb dziecka z zespołem Aspergera - z perspektywy doświadczeń nauczyciela-terapeuty / Edyta Kosior // Szkoła Specjalna. - 2009, nr 3, s. 204-217

TUTAJ jestem sobą : metody pracy z dziećmi z ADHD i zespołem Aspergera umożliwiające integrację i wsparcie w świetlicy terapeutycznej / Marta Twardoch // W: SZKOŁA na miarę możliwości dziecka / pod red. Danuty Krzywoń i Beaty Matusek. - Sosnowiec : Oficyna Wydawnicza Humanitas. Wyższa Szkoła Humanitas, 2009. - S. 166-168

WSPARCIE osób wysoko funkcjonujących z autyzmem i zespołem Aspergera w edukacji masowej i integracyjnej / Andrzej Wolski // Rewalidacja. - 2012, nr 2, s. 26-65

WYBRANE aspekty psychologiczno-dydaktyczne katechizacji dzieci autystycznych z zespołem Aspergera w klasach integracyjnych / Anna Zellma // Katecheta. - 2003, nr 10, s. 3-12

ZABURZENIA psychiczne u dzieci w wieku przedszkolnym : autyzm : zespół Aspergera / Izabela Gelleta-Mac // Wychowanie w Przedszkolu. - 2009, nr 5, s. 16-20

ZESPÓŁ Aspergera - wyzwanie dla nauczycieli / Justyna Pilecka-Zouaidia // Katecheta. - 2009, nr 12, s. 64-68


DZIECKO GŁUCHE I NIEDOSŁYSZĄCE

Zakłada się, że uczeń przekraczający próg szkoły masowej potrafi wykorzystywać resztki słuchu za pomocą aparatów słuchowych i dodatkowo odczytuje mowę z ust. (.) Potrafi wykonywać polecenia, współpracować w grupie, koncentrować się, mieć gotowość do poznawania świata, do komunikowania się z otoczeniem. Zdarza się, że umie już czytać i pisać. Obok tych atutów pojawiają się jednak zjawiska negatywne. Dziecko z wadą słuchu rozpoczynające naukę w szkole często odbiega zakresem wiadomości i umiejętności od swoich słyszących rówieśników. Przejawia się to przede wszystkim w zubożonym zakresie słownika czynnego, ograniczonej możliwości rozumienia pytań i poleceń, zniekształconej artykulacji, słabszym poziomie analizy i syntezy słuchowej, co utrudnia opanowanie umiejętności poprawnego pisania i czytania.

W poprawie jakości słyszenia ogromną rolę spełniają aparaty słuchowe. Obecnie stosuje się kilka typów protez słuchowych: zaczepy zauszne, aparaty wewnątrzuszne i okularowe.

(Szkoła Specjalna 4/2003, s. 237)

Książki:

DZIECI z uszkodzonym słuchem / Joanna Kobosko, Joanna Kosmalowa. - Wyd. 2, rozsz. i zm. - Warszawa : Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno- Pedagogicznej, 2005. - 24 s. ; 15x21 cm. - (One są wśród nas). - ISBN 83-86954-87-6

EDUKACJA i rehabilitacja osób z wadą słuchu - wyzwania współczesności : heurystyczny wymiar ludzkiej egzystencji / red. nauk. Marta Wójcik. - Toruń : Wydawnictwo Edukacyjne "Akapit", 2010. - 141 s. ; 24 cm. - ISBN 978-83-89163-62-2

PROGRAM pracy z dziećmi z wadą słuchu lub zagrożonymi wadą słuchu w ramach wczesnego wspomagania rozwoju dziecka (0-6 lat) : poradnik dla nauczycieli i terapeutów / [aut.] Joanna Szuchnik [i in.]. - Warszawa : Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu, 2005. - 67 s. ; 24 cm

RELACJE dziecka z wadą słuchu w szkole / Aneta Jegier, Magdalena Kosowska. - Warszawa : Difin, 2011. - 159 s. ; 23 cm. - ISBN 978-83-7641-381-5

ROZWÓJ językowy dziecka z uszkodzonym słuchem a integracja edukacyjna : model kształcenia integracyjnego / Grażyna Dryżałowska. - Wyd. 2 zm. i rozsz. - Warszawa : Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2007. - 187 s. ; 24 cm. - ISBN 978-83-7641-381-5

UCZEŃ z wadą słuchu chce zrozumieć świat : poradnik dla nauczycieli ogólnodostępnych szkół ponadpodstawowych / [aut.] Urszula Buryn [i in.]. - Warszawa : Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu, 2005. - 175 s. ; 24 cm

WYCHOWANIE fizyczne dzieci i młodzieży niesłyszącej i słabosłyszącej / Anna Zwierzchowska, Krstyna Gawlik. - Katowice : Akademia Wychowania Fizycznego, 2005. - 126 s. : il. ; 24 cm. - ISBN 83-87478-76-8

Artykuły z czasopism i rozdziały z książek:

BIBLIA dla niesłyszących - specyfika przekładu biblijnego a możliwości jej percepcji przez młodzież z wadą słuchu / Dagmara Nowak-Adamczyk // Wychowanie na co Dzień. - 2006, nr 4-5, wkładka metodyczna s. (V-X)

CZYNNIKI psychofizyczne warunkujące osiągnięcia szkolne uczniów z wadą słuchu / Beata Boksa // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. - 2012, nr 1, s. 40-44

CZYNNIKI rodzinne warunkujące osiągnięcia szkolne dzieci niedosłyszących / Beata Boksa // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. - 2012, nr 3, s. 52-55

DOŚWIADCZENIE pracy katechetyczno-dydaktycznej z uczniem dotkniętym niepełnosprawnością słuchu / Małgorzata Sosińska // Katecheta. - 2003, nr 12, s. 68-70

DYLEMATY w edukacji i rehabilitacji osób głuchych i słabosłyszących / Grażyna Gunia // Rocznik Komisji Nauk Pedagogicznych. - T. 65 (2012), s. 125-135

DZIECI z uszkodzonym słuchem w nauczaniu integracyjnym / Jolanta Barańska // Szkoła Specjalna. - 2003, nr 4, s. 236-239

DZIECI z wadami słuchu w szkole podstawowej / Wioletta Adamska-Janiak // Wszystko dla Szkoły. - 2005, nr 1, s. 9-11

DZIECKO niedosłyszące w mojej klasie / Ewa Kowalska // Nauczanie Początkowe. - 2003/2004, nr 1, s. 51-58

DZIECKO niesłyszące i słabo słyszące w percepcji matki a jego edukacja / Jolanta Baran // W: AKTUALNE problemy edukacji i rehabilitacji osób niepełnosprawnych w biegu życia / pod red. Zofii Palak, Anny Bujnowskiej, Agnieszki Pawlak. - Lublin : Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, 2010. - S. 102-110

DZIECKO z uszkodzonym narządem słuchu : kwalifikacja do kształcenia w świetle problemów diagnostycznych, wychowawczych i terapeutycznych : poradnik dla nauczycieli i terapeutów : praca zbiorowa / pod red. Joanny Kosmalowej // W: STANDARDY postępowania diagnostyczno-orzekająco-rehabilitacyjnego wobec dzieci i młodzieży : poradnik dla pracowników pedagogicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli szkół. - Warszawa : Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu, 2005 - S. 31-140

DZIECKO z wadą słuchu w szkole masowej / Anna Czajkowska // Gazeta Szkolna. - 2005, nr 9, s. 24

EGZAMINY zewnętrzne jako sprawdzian wiedzy i umiejętności ucznia z uszkodzonym słuchem / Katarzyna Bieńkowska-Robak // W: WIELOŚĆ obszarów we współczesnej pedagogice specjalnej / pod red. Zofii Palak, Doroty Chimicz, Agnieszka Pawlak. - Lublin : Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, 2012. - S. 261-270

GEOGRAFIA i język migowy : przekazywanie wiedzy przyrodniczej osobom z wadą słuchu / Anna Stasiak // Geografia w Szkole. - 2005, nr 1, s. 44-46

GRY dydaktyczne dla dzieci i młodzieży z niesprawnym narządem słuchu / Krzysztof Stolarski // Szkoła Specjalna. - 2006, nr 3, s. 216-224

INDYWIDUALNY program edukacyjno-terapeutyczny dla ucznia z obustronnym niedosłuchem / Małgorzata Łoskot // Głos Pedagogiczny. - Nr 27 (2011), s. 34-36

JAK funkcjonuje dziecko z uszkodzonym narządem słuchu w szkole? / Anna Czyż, Magdalena Rzepa // Niepełnosprawność i Rehabilitacja. - 2011, nr 3, s. 15-27

JĘZYK ciszą zaklęty / Anna Brauze // Polonistyka. - 2007, nr 9, s. 49-54

KSZTAŁCENIE dzieci z wadą słuchu w systemie integracyjnym jako wyzwanie dla surdopedagogiki / Małgorzata Kupisiewicz // Szkoła Specjalna. - 2006, nr 5, s. 330-337

KSZTAŁTOWANIE umiejętności liczenia u dzieci z wadą słuchu / Małgorzata Kupisiewicz // Szkoła Specjalna. - 2002, nr 2, s. 104-109

NAUCZYCIEL wobec dylematów kształcenia integracyjnego ucznia z wadą słuchu / Katarzyna Plutecka // W: KOMPETENCJE pedagoga w kontekście teorii i praktyki edukacji specjalnej / pod red. Piotra Majewicza i Adama Mikruta. - Gliwice, Kraków : Impuls, 2008. - S. 171-180

NIEDOSŁUCH / Małgorzata Mueller-Malesińska // W: UCZNIOWIE z chorobami przewlekłymi : jak wspierać ich rozwój, zdrowie i edukację / red. nauk. Barbara Woynarowska. - Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010. - (Pedagogika Specjalna). - S. 160-178

POGLĄDY Marii Grzegorzewskiej na temat kształcenia dzieci z wadą słuchu / Beata Jackiewicz // Szkoła Specjalna. - 2010, nr 5, s. 325-333

POSTAWY nauczycieli wobec integracji szkolnej uczniów niepełnosprawnych ze szczególnym uwzględnieniem uczniów z wadą słuchu / Małgorzata Zaborniak-Sobczak // Niepełnosprawność i Rehabilitacja. - 2004, nr 1, s. 71-78

POSTAWY nauczycieli wobec uczniów jąkających się, z uszkodzonym słuchem oraz niedostosowanych społecznie w szkole ogólnodostępnej / Agnieszka Płusajska-Otto, Magdalena Olempska, Barbara Tokarska // W: AKTUALNE problemy edukacji i rehabilitacji osób niepełnosprawnych w biegu życia / pod red. Zofii Palak, Anny Bujnowskiej, Agnieszki Pawlak. - Lublin : Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, 2010. - S. 250-257

PRACA z czytelnikiem niesłyszącym / Marta Deńca // Biblioteka w Szkole. - 2008, nr 1, s. 17-18

PROGRAM zajęć rewalidacyjnych dla ucznia z obustronnym niedosłuchem / Małgorzata Łoskot // Głos Pedagogiczny. - Nr 27 (2011), s. 40-45

PRZYSWAJANIE i utrwalanie słownictwa i gramatyki : ćwiczenia dla uczniów niesłyszących / Katarzyna Deleżyńska // Języki Obce w Szkole. - 2008, nr 5, s. 163-168

PYTANIE o szanse na dalsze uczestnictwo uczniów z wada słuchu w edukacji integracyjnej / Agnieszka Sakowicz-Boboryko // Szkoła Specjalna. - 2003, nr 4, s. 212-216

REWALIDACJA dzieci z wadą słuchu - współczesne tendencje / Katarzyna Bieńkowska-Robak // W: WYBRANE zagadnienia pedagogiki rewalidacyjnej / pod red. Marka Borowskiego i Romualda Dobrzenieckiego. - Płock : Szkoła Wyższa im. Pawła Włodkowica - Wydawnictwo Naukowe NOVUM, 2009. - S. 239-256

RZECZYWISTOŚĆ szkolna dziecka z głęboko uszkodzonym słuchem w integracji / Małgorzata Gulip // Szkoła Specjalna. - 2010, nr 1, s. 47-51

SCENARIUSZE zajęć słuchowo-ruchowych dla klas integracyjnych z uczniem niesłyszącym / Marzena Czarnowska // Nauczanie Początkowe. - 2008/2009, nr 4, s. 67-73

STRATEGIE nauczania języka angielskiego jako obcego uczniów z uszkodzeniami słuchu w szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych / Ewa Domagała-Zyśk // Człowiek, Niepełnosprawność, Społeczeństwo. - 2012, nr 3, s. 67-85

SZANSA czy iluzja? : o kształceniu zawodowym specjalnym dla uczniów głuchych i słabosłyszących / Mariusz Sak // Niepełnosprawność i Rehabilitacja. - 2012, nr 2, s. 40-45

TRUDNOŚCI osób niesłyszących w zakresie opanowania systemu leksykalnego i składniowego języka angielskiego jako obcego i strategie pokonywania tych trudności / Ewa Domagała-Zyśk // W: WIELOŚĆ obszarów we współczesnej pedagogice specjalnej / pod red. Zofii Palak, Doroty Chimicz, Agnieszka Pawlak. - Lublin : Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, 2012. - S. 361-381

UCZEŃ niedosłyszący : wpływ dysfunkcji sensorycznych na poziom funkcjonowania szkolnego dziecka (cz. 1) / Ilona Nitychoruk-Piekarz // Magazyn Szkolny. - Nr 1/318 (wrzesień 2008), s. 30-31

UCZEŃ z zaburzeniami percepcji słuchowej lub wadą słuchu / Katarzyna Chrąściel // Niepełnosprawność i Rehabilitacja. - 2009, nr 1, s. 47-58

WARTOŚĆ twórczości osób niesłyszących dla wychowania przez sztukę dzieci i młodzieży z wadą słuchu / Aniela Korzon // W: STYMULOWANIE potencjału twórczego osób z różnymi potrzebami edukacyjnymi / pod red. Elżbiety Lubińskiej-Kościółek i Katarzyny Pluteckiej. - Kraków : Impuls, 2011. - S. 51-60

ZAGADNIENIE molestowania seksualnego jako paradygmat zignorowany w edukacji dzieci z wadą słuchu / Tamara Cierpiałowska, Katarzyna Plutecka // W: WYBRANE uwarunkowania rehabilitacji osób niepełnosprawnych / pod red. nauk. Jerzego Rottermunda i Anny Klinik ; przy współudz. Sylwii Wrony. - Kraków : Impuls, 2005. - S. 135-145

ZAJĘCIA korekcyjne dla dziecka z niedosłuchem / Maria Morkisz // Edukacja i Dialog. - 2004, nr 6, s. 48-51

ZASTOSOWANIE elementów metody Marii Montessori w kształceniu przedszkolnym dzieci z wadą słuchu / Magdalena Kania, Joanna Szymańska // Szkoła Specjalna. - 2007, nr 4, s. 269-278

ZNACZENIE diagnozy i rehabilitacji ortoptycznej w nauce czytania u dzieci z zaburzeniami słuchu / Bożenna Odowska-Szlachcic // Rewalidacja. - 2009, nr 2, s. 84-91

ZNACZENIE środowiska edukacyjnego w procesie rozumienia mowy u dzieci z wadą słuchu / Anna Prożych // Szkoła Specjalna. - 2005, nr 4, s. 258-262


DZIECKO NIEWIDOME I NIEDOWIDZĄCE

Dziecko słabo widzące, które będzie w szkole ogólnodostępnej (najczęściej nieprzystosowanej do potrzeb uczniów niepełnosprawnych), powinno przed jej rozpoczęciem dobrze poznać swoją klasę (pomieszczenie), szkołę i jej najbliższe otoczenie (na przykład szatnię, boisko itp.). Należy je indywidualnie oprowadzać i wszystko bardzo dokładnie pokazać z dodatkowym objaśnieniem słownym. Następnie zadbać, aby meble w klasie miały stałe miejsce, a uczeń słaby widzący - własną półkę, szufladę czy szafkę na przybory i pomoce szkolne. Musi koniecznie tam być porządek - wszystko powinno mieć swoje stałe miejsce. Trzeba też zwrócić uwagę na istniejące schody progi, wąskie przejścia, miejsca słabo oświetlone. (.) Warto codziennie rozmawiać z rodzicami (kiedy odbierają dziecko ze szkoły), aby wspólnie ustalać formy pomocy i ujednolicać wymagania.

(Rewalidacja 1/2009, s. 52-53)

Książki:

DZIECI niewidome i słabo widzące / Jadwiga Kuczyńska-Kwapisz. - Wyd. 2 rozsz. i zm. - Warszawa : Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno- Pedagogicznej, 2004. - 22 s. : 15x21 cm. - (One są wśród nas). - ISBN 83-86954-86-8

PORADNIK dydaktyczny dla nauczycieli realizujących podstawę programową w zakresie szkoły podstawowej i gimnazjum z uczniami niewidomymi i słabo widzącymi : praca zbiorowa / red. Stanisław Jakubowski. - Warszawa : Ministerstwo Edukacji Narodowej, 2001. - 336 s. ; 24 cm

UCZEŃ niewidomy i słabo widzący w ogólnodostępnej szkole średniej : poradnik dla nauczycieli : praca zbiorowa / pod red. Stanisława Jakubowskiego. - Warszawa : Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu, 2005. - 199 s. ; 24 cm

WCZESNE wspomaganie rozwoju dzieci z uszkodzonym wzrokiem : poradnik dla nauczycieli / red. Grażyna Walczak. - Warszawa : Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu, 2005. - 184 s. ; 24 cm

WCZESNE wspomaganie rozwoju dzieci z uszkodzonym wzrokiem z dodatkowymi niepełnosprawnościami : poradnik dla nauczycieli / red. Grażyna Walczak. - Warszawa : Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu, 2005. - 134 s. : il. ; 24 cm

WYCHOWANIE fizyczne niewidomych i słabo widzących / Krystyna Gawlik, Anna Zwierzchowska. - Katowice : Akademia Wychowania Fizycznego, 2004. - 121 s. : il. ; 24 cm. - ISBN 83-87478-66-0

Artykuły z czasopism i rozdziały z książek:

ADAPTACJA materiałów do nauki czytania i pisania dla dzieci słabo widzących / Kornelia Czerwińska // Wychowanie na co Dzień. - 2007, nr 9, s. 16-21

ADAPTACJA pomocy tyfloglottodydaktycznych w szkołach integracyjnych / Kornelia Czerwińska // Szkoła Specjalna. - 2007, nr 3, s. 163-174

ANEKS do "Arkuszy postępów uczniów niewidomych i słabo widzących ze złożoną niepełnosprawnością z zakresu orientacji przestrzennej i lokomocji" / Anna Boczek // Rewalidacja. - 2007, nr 1, s. 85-99

ARKUSZE postępów uczniów niewidomych i słabo widzących ze złożoną niepełnosprawnością z zakresu orientacji w przestrzeni i lokomocji / Anna Boczek // Rewalidacja. - 2002, nr 1, s.83-91

BAJKA o Królewnie Śnieżce - francuski sposób przygotowania niewidomych dzieci do czytania i pisania pismem Braille'a / Małgorzata Paplińska // Szkoła Specjalna. - 2007, nr 1, s. 55-59

BIBLIOTERAPIA uczniów niewidomych i słabo widzących / Gabriela Walenta-Czerniejewska // Przegląd Edukacyjny. - 2005, nr 2, s. 11-12

EDUKACJA dzieci niewidomych i słabo widzących w Polsce - historia, teraźniejszość i wizje przyszłości / Jadwiga Kuczyńska-Kwapisz // Szkoła Specjalna. - 2001, nr 2, s. 85-88

EDUKACJA filmowa niewidomych / Aleksandra Chudzik // Edukacja Medialna. - 2003, nr 2, s. 42-44

EKSPERYMENT nauczający w pracy z dzieckiem niewidomym / Kornelia Czerwińska // Niepełnosprawność i Rehabilitacja. - 2008, nr 2, s. 84-104 : il.

INFORMATYCZNY wymiar tyflopedagogiki, czyli o syntezatorach mowy w społeczeństwie informacyjnym / Łukasz Tomczyk // W: WSPÓŁCZESNE dylematy pedagogiczne : media w społeczeństwie informacyjnym : sekty i nowe ruchy religijne / pod red. Ilony Fajfer-Kruczek, Łukasza Tomczyka. - Cieszyn : Koło Naukowe Pedagogów. Uniwersytet Śląski, 2009. - S. 49-58

JAK wspierać ucznia słabo widzącego w szkole masowej / Urszula Nadolna // Życie Szkoły. - 2010, nr 1, s. 28-30

JAK wspierać ucznia słabo widzącego w szkole ogólnodostępnej / Urszula Nadolna // Rewalidacja. - 2009, nr 1, s. 51-54

KOMPUTER w edukacji i rozwoju dziecka z dysfunkcją wzroku / Jolanta Zielińska // Magazyn Szkolny. - Nr 1/321 (styczeń 2009), s. 14-15

KUW - implikacje edukacyjne [korowe uszkodzenie widzenia] / Ewa Kurczak-Wawrowska // Rewalidacja. - 2006, nr 2, s. 3-16

METODA ruchu rozwijającego Weroniki Sherborne w pracy z dzieckiem niewidomym i słabo widzącym / Katarzyna Królikowska // Szkoła Specjalna. - 2006, nr 5, s. 380-388

MODEL przygotowania nauczycieli języków obcych do pracy z osobami z dysfunkcją wzroku w projekcie "Per linguas mundi ad laborem" / Jadwiga Kuczyńska-Kwapisz, Kornelia Czerwińska // W: PEDAGOG specjalny w procesie edukacji, rehabilitacji i resocjalizacji / pod red. Zofii Palak. - Lublin : Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, 2008. - S. 57-64

MOŻLIWOŚCI wykorzystania grafiki dotykowej w nauczaniu języków obcych [uczniów niewidomych] - teoria a praktyka / Kornelia Czerwińska // Szkoła Specjalna. - 2006, nr 5, s. 323-329

NAUCZANIE gry na organach na podstawie własnych doświadczeń z edukacji muzycznej dzieci niewidomych / Tomasz Tokarski // Szkoła Specjalna. - 2005, nr 4, s. 285-291

NAUCZANIE języka angielskiego uczniów z dysfunkcją wzroku oraz niepełnosprawnością intelektualną / Sebastian Krzysztof Romantowski // Szkoła Specjalna. - 2008, nr 3, s. 223-233

NAUCZANIE ucznia słabo widzącego orientacji przestrzennej i samodzielnego poruszania się / Paulina Kalisz // Szkoła Specjalna. - 2004, nr 3, s. 205-215

NIEWIDOMI i słabo widzący w Rumunii, czyli jak to robią inni? / Aleksandra Kręgulec // Niepełnosprawność i Rehabilitacja. - 2007, nr 2, s. 116-122

NOWE pomoce dydaktyczne dla niewidomych / Aleksandra Okarmus // Niepełnosprawność i Rehabilitacja. - 2004, nr 4, s. 78-81

NOWE pomoce dydaktyczne dla niewidomych / Aleksandra Okarmus, Lucyna Zalewska // Szkoła Specjalna. - 2005, nr 1, s. 48-50

O POTRZEBIE ustalania zasad redagowania ilustracji i rysunków dydaktycznych dla niewidomego / Elżbieta Więckowska // Szkoła Specjalna. - 2003, nr 4, s. 217-222

O TEATRALNYCH zajęciach z dziećmi i młodzieżą słabo widzącą / Ryszard Polaszek // Szkoła Specjalna. - 2002, nr 2, s. 109-114

ORGANIZACJA sprawdzianu kompetencji i egzaminów preorientującego oraz maturalnego w szkołach dla niewidomych i słabo widzących / Jadwiga Kuczyńska-Kwapisz, Marzena Dycht // Szkoła Specjalna. - 2002, nr 3, s. 155-163

OSOBA niewidoma w świecie książek / Karolina Karolow-Synowska // Wychowanie na co Dzień. - 2011, nr 3, wkładka s. (I-III)

PERCEPCJA literatury przez dziecko a praca z tekstem poetyckim w grupie dzieci niewidomych / Aleksandra Mach, Alicja Ungeheuer-Gołąb // W: SZKOŁA i jej wychowankowie : między tradycją a wyzwaniami edukacji przyszłości / pod red. Marii Chodkowskiej, Marty Uberman. - Rzeszów : Uniwersytet Rzeszowski, 2010. - S. 345-355

POCZUCIE ruchu i postawy ciała osób niewidomych podczas nauki muzyki na instrumencie dętym - flecie / Hanna Tawrel-Szablewska // Szkoła Specjalna. - 2008, nr 1, s. 50-55

POZNAWANIE świata na lekcji języka obcego : kilka słów o nauczaniu języków obcych uczniów niewidomych / Katarzyna Jaworska-Biskup // Języki Obce w Szkole. - 2007, nr 4, s. 56-58

PROJEKT "Per linguas mundi ad laborem" - adaptacja pomocy dydaktycznych do nauczania języków obcych uczniów niewidomych i słabo widzących / Kornelia Czerwińska // Szkoła Specjalna. - 2006, nr 4, s. 243-251

PRZYGOTOWANIE pomocy dydaktycznych dla dziecka z dysfunkcją wzroku w wieku wczesnoszkolnym / Kornelia Czerwińska // W: EDUKACYJNE konteksty rozwoju dziecka w wieku wczesnoszkolnym / red. Krystyna Kusiak, Ilona Nowakowska-Buryła, Renata Stawinoga. - Lublin : Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, 2009. - S. 448-456

PSYCHOSPOŁECZNE funkcjonowanie młodzieży niewidzącej w szkołach ogólnodostępnych / Milena Nazarczuk // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. - 2012, nr 2, s. 43-47

REALIZACJA obowiązku szkolnego przez dzieci niewidome i słabowidzące ze sprzężoną niepełnosprawnością / Paulina Zawadzka // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. - 2011, nr 1, s. 42-50

ROLA folkloru w wychowaniu przez sztukę osób niepełnosprawnych wzrokowo / Ewelina Jutrzyna // W: NAUKI pedagogiczne w teorii i praktyce edukacyjnej. T. 1 / pod red. Józefa Kuźmy i Janusza Morbitzera. - Kraków : Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, 2003. - S. 260-267

ROLA poznawcza zmysłu węchu u dzieci słabo widzących i niewidomych w nauczaniu biologii / Jarosław Szkodzik // Szkoła Specjalna. - 2003, nr 3, s. 170-179

ROZWOJOWY program percepcji dotykowej i rozpoznawania liter brajlowskich Sally Mangold / Beata Maculewicz // Szkoła Specjalna. - 2001, nr 4, s. 231-234

SCENARIUSZ zajęć w klasie drugiej obejmujący edukację polonistyczną i przyrodniczą z uwzględnieniem dziecka słabo widzącego / Ewa Kowalska, Ewa Cecka // Nauczanie Początkowe. - 2003/2004, nr 3, s. 93-96

SPECYFICZNE zagadnienia w nauczaniu polonistycznym dzieci niewidomych / Anna Bloch // Polonistyka. - 2010, nr 8, s. 54-55

STANDARDY postępowania diagnostyczno-orzekająco-rehabilitacyjnego w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą z dysfunkcją wzroku : poradnik dla pracowników pedagogicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli szkół / Anna Baszniak, Elżbieta Kaźmierska, Elżbieta Skrzypek-Siwińska // W: STANDARDY postępowania diagnostyczno-orzekająco-rehabilitacyjnego wobec dzieci i młodzieży : poradnik dla pracowników pedagogicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli szkół. - Warszawa : Ministerstwo Eukacji Narodowej i Sportu, 2005 . - S. 141-156

TEORIA a praktyka nauczania gry na trąbce na przykładzie ucznia niewidomego niepełnosprawnego intelektualnie / Wiktor Szablewski // Szkoła Specjalna. - 2008, nr 2, s. 141-148

TYFLOGRAFIKA / Elżbieta Więckowska // Szkoła Specjalna. - 2009, nr 1, s. 53-65

UCZEŃ niedowidzący : wpływ dysfunkcji sensorycznych na poziom funkcjonowania szkolnego dziecka - część 2 / Ilona Nitychoruk-Piekarz // Magazyn Szkolny. - Nr 2/319 (listopad 2008), s. 26-27

UCZEŃ słabowidzący w szkole / Małgorzata Sobocińska // Dyrektor Szkoły. - 2012, nr 11, s. 56-59

UCZEŃ z deficytami wzroku na lekcji języka obcego / Małgorzata Jedynak // Języki Obce w Szkole. - 2010, nr 2, s. 44-51

WARUNKI optymalnego funkcjonowania ucznia z dysfunkcją wzroku w klasie integracyjnej / Mirosława Błaziak, Aldona Kałkus // Szkoła Specjalna. - 2002, nr 5, s. 290-295

WPŁYW rozumienia pojęć przez dzieci niewidome na nauczanie języków obcych / Katarzyna Jaworska-Biskup // Szkoła Specjalna. - 2009, nr 1, s. 25-34

WPROWADZANIE pisma Braille'a - brytyjskie i polskie podejście w nauczaniu niewidomych dzieci / Małgorzata Paplińska // Człowiek, Niepełnosprawność, Społeczeństwo. - 2007, nr 1, s. 77-91

WYBRANE aspekty pracy z dzieckiem niewidomym i słabo widzącym / Krystyna Nawrocka-Łabuś, Anna Kula // W: BEZPIECZEŃSTWO dzieci i młodzieży i jego zagrożenia : materiały z konferencji naukowej, Mysłowice 28 czerwca 2000 roku / red. Kazimierz Czarnecki, Wojciech Kojs, Maria Rozmus. - Kraków : Impuls, 2001. - (Prace Naukowe / Górnośląska Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Mysłowicach). - S. 167-173

WYBRANE problemy nauczania gry na fortepianie dzieci niewidomych / Iwona Głowacka // Szkoła Specjalna. - 2007, nr 2, s. 135-146

ZANURZANIE dzieci w brajlu jako element holistycznej nauki języka - rozwiązania stosowane w Stanach Zjednoczonych / Małgorzata Paplińska // Szkoła Specjalna. - 2005, nr 4, s. 247-257

ZNACZENIE przedmiotu muzykografia w procesie edukacji muzycznej dzieci i młodzieży z dysfunkcją wzroku / Ewa Domańska // W: WOKÓŁ problemów edukacji i socjalizacji osób niepełnosprawnych - idee, koncepcje, badania / pod red. nauk. Zenona Gajdzicy. - Kraków : Impuls ; Katowice : Uniwersytet Śląski, 2011. - (Problemy Edukacji, Rehabilitacji i Socjalizacji Osób Niepełnosprawnych ; t. 13). - S. 55-68

ZOBACZYĆ słowo, czyli o kształceniu literackim dzieci niewidomych i słabowidzących / Anna Kaczmarek-Bloch // Pochodnia. - 2009, nr 9, s. 31-33


DZIECKO Z ZESPOŁEM DOWNA

Dzieci z zespołem Downa, podobnie jak dzieci pełnosprawne fizycznie i umysłowo, zdolne są do indywidualnego rozwoju sprawności i umiejętności przydatnych w życiu. Wymagają jednak wielu bodźców, by zdobyć gotowość do prawidłowej orientacji w otoczeniu, spostrzegania i celowego działania.

Ogólny poziom rozwoju dzieci z zespołem Downa zależy w dużym stopniu od warunków ich życia i wychowania. Zależy również od jakości i rodzaju metod oddziaływań pedagogiczno-rewalidacyjnych. Wpływają one na poziom rozwoju umysłowego, społecznego i emocjonalnego osób z zespołem Downa. Brak odpowiednich oddziaływań lub ich niedostatek może prowadzić do deprywacji społecznej i emocjonalnej. W konsekwencji zaś do obniżania się wraz z wiekiem poziomu rozwoju umysłowego tej grupy niepełnosprawnych.

Dziecko z zespołem Downa wykazują na ogół duże zainteresowanie światem.

(Rewalidacja 2/2006, s. 43-44)

Artykuły z czasopism i rozdziały z książek:

BADANIA zdolności spostrzegania u dzieci z zespołem Downa - do wykorzystania w praktyce szkolnej / Kazimierz Chojnacki, Sabina Kowalczyk // Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne. - 2008, nr 1, s. 48-50

DZIECI z zespołem Downa / Izabela Gelleta-Mac // Wychowanie w Przedszkolu. - 2008, nr 5, s. 30-31

EDUKACJA dzieci (i młodzieży) z zespołem Downa / Marta Hebda // Światło i Cienie. - 2003, nr 4, s. 18-21

EDUKACJA dzieci z zespołem Downa / Magdalena Rzepa // Remedium. - 2007, nr 2-3, s. 56-57

FUNKCJONOWANIE dziecka z zespołem Downa w grupie przedszkolnej / Anna Borzęcka // W: EDUKACJA małego dziecka. T. 2 : praca zbiorowa / pod red. Ewy Ogrodzkiej-Mazur, Urszuli Szuścik, Małgorzaty Zalewskiej-Bujak. - Kraków : Impuls, 2010. - S. 230-239

KLASY z częściową integracją przykładem rozwiązań edukacyjnych dla uczniów z zespołem Downa / Monika Gołubiew-Konieczna // W: CZŁOWIEK z niepełnosprawnością intelektualną. T. 1 : praca zbiorowa / pod red. Zdzisławy Janiszewskiej-Nieścioruk. - Kraków : Impuls, 2003. - S. 257-267

NAUKA czytania w procesie rozwoju dziecka z zespołem Downa / Danuta Grzybowska // W: WSPOMAGANIE rozwoju dzieci z zespołem Downa : teoria i praktyka / pod red. Bogusławy Beaty Kaczmarek. - Kraków : Impuls, 2008. - S. 183-191

POZYTYWNE i negatywne aspekty funkcjonowania pamięci u osoby z zespołem Downa : konsekwencje dla działań edukacyjnych i wychowawczych : część 1 / Markus Lohe // Wspólne Tematy. - 2012, nr 10, s. 42-46

POZYTYWNE i negatywne aspekty funkcjonowania pamięci u osoby z zespołem Downa : konsekwencje dla działań edukacyjnych i wychowawczych : część 2 / Markus Lohe // Wspólne Tematy. - 2012, nr 11-12, s. 4-10, bibliogr.

ROZWÓJ języka i mowy u dzieci z zespołem Downa / Maria Piszczek // Rewalidacja. - 2008, nr 1, s. 23-35

SYGNAŁY dźwiękonaśladowcze w kształtowaniu i rozwijaniu umiejętności komunikacyjnych i językowych u dzieci z zespołem Downa / Elżbieta Minczakiewicz // Rewalidacja. - 2001, nr 1, s.39-52

TERRA Incognita - problem edukacji seksualnej osób z zespołem Downa / Bogusława Kaczmarek // Rewalidacja. - 2001, nr 2, s. 39-45

WIELOPROFILOWA terapia uczniów z zespołem Downa / Joanna Chwaszczewska // Rewalidacja. - 2006, nr 2, s. 43-52


DZIECKO CHORE PRZEWLEKLE
(uczeń z astmą oskrzelową, nowotworem, cukrzycą, HIV/AIDS, padaczką, fenyloketonurią,
hemofilią, chorobami skóry, mukowiscydozą, otyłością)

 

Najważniejszym celem pracy pedagogicznej w szkole przyszpitalnej jest cel terapeutyczny. Przez realizację ciekawych zajęć lekcyjnych i pozalekcyjnych nauczyciele i wychowawcy pomagają dzieciom właściwie zagospodarować wolny czas, zmniejszyć ich niepewność, zapomnieć o bólu i tęsknocie za domem rodzinnym, przyjaciółmi, rówieśnikami.

Nauczyciele starają się, by okres pobytu w szpitalu nie był dla dziecka czasem straconym, a nauczyciel pełnił rolę nie tylko przewodnika w labiryncie wiedzy, lecz był również jego autentycznym przyjacielem, który pomoże mu pokonać stres związany z pobytem w szpitalu.

Na pierwszym miejscu stawia się tu zawsze zdrowie dziecka, a dopiero później naukę i wychowanie. Ważną rolę w funkcjonowaniu szkoły odgrywa pedagogika terapeutyczna, która jest dyscypliną pedagogiki specjalnej - zajmującej się teorią i praktyką nauczania i uczenia, wychowania i samowychowania oraz opiekę specjalną.

(Edukacja i Dialog 8/2006, s. 27-28)

Książki:

DYDAKTYCZNE i pozadydaktyczne uwarunkowania efektów nauczania indywidualnego dzieci przewlekle chorych : (z badań uczniów klas III szkół podstawowych) / Beata Jachimczak. - Kraków : Impuls, 2011. - 249 s. : il. ; 24 cm. - ISBN 978-83-7587-849-3

UCZEŃ z przewlekłą chorobą i uczeń z zaburzeniami psychicznymi w szkole ogólnodostępnej : poradnik dla nauczycieli szkół ogólnodostępnych : praca zbiorowa / pod red. Tadeusza Kotta. - Warszawa : Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu, 2005. - 252 s. ; 24 cm

UCZNIOWIE z chorobami przewlekłymi : jak wspierać ich rozwój, zdrowie i edukację / red. nauk. Barbara Woynarowska. - Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010. - 324 s. ; 21 cm. - (Pedagogika Specjalna). - ISBN 978-83-01-16251-1

Artykuły z czasopism i rozdziały z książek:

AKADEMIA Wychowawcy : uczniowie z chorobami przewlekłymi / Katarzyna Wąsowicz // Częstochowski Biuletyn Oświatowy. - 2011, nr 2, s. 51-52

ALTERNATYWNE formy wychowania przedszkolnego : szanse i zagrożenia dla dziecka z chorobą przewlekłą / Barbara Moraczewska // Szkoła Specjalna. - 2009, nr 5, s. 325-332

ASTMA oskrzelowa / Andrzej Boznański // W: UCZNIOWIE z chorobami przewlekłymi : jak wspierać ich rozwój, zdrowie i edukację / red. nauk. Barbara Woynarowska. - Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010. - (Pedagogika Specjalna). - S. 53-66

BIAŁACZKA i inne choroby nowotworowe / Teresa Jackowska // W: UCZNIOWIE z chorobami przewlekłymi : jak wspierać ich rozwój, zdrowie i edukację / red. nauk. Barbara Woynarowska. - Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010. - (Pedagogika Specjalna). - S. 67-83

CHOROBA przewlekła a zaburzenia emocjonalne i trudności w uczeniu się / Jolanta Lipińska-Lokś // W: DZIECI z zaburzeniami łączonymi : trudne ścieżki rozwoju / red. nauk. Barbara Winczura. - Kraków : Impuls, 2012. - S. 241-267

CHORY uczeń w szkole [cukrzyca u dzieci i młodzieży] / Elżbieta Dębska // Przyjaciel Dziecka. - 2010, nr 1-6, s. 25-26

CUKRZYCA / Ewa Pańkowska // W: UCZNIOWIE z chorobami przewlekłymi : jak wspierać ich rozwój, zdrowie i edukację / red. nauk. Barbara Woynarowska. - Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010. - (Pedagogika Specjalna). - S. 84-99

DLACZEGO nie mogę jeść tego, co inne dzieci? [cukrzyca u dzieci] / Paulina Gołaska, Anna Nowotnik // Wychowanie w Przedszkolu. - 2012, nr 11, s. 18-23

DZIECI przewlekle chore / Mirosława Suchocka // Meritum. - 2011, nr 1, s. 33-40

DZIECI żyjące z HIV/AIDS a szkoła / Magalena Gwizdak // Remedium. - 2010, nr 10, s. 26-27

DZIECKO z padaczką w szkole : kształcenie kadry pedagogicznej w dziedzinie epileptologii szansą na normalne funkcjonowanie dziecka chorego przewlekle / Marlena Tracz // W: WYCHOWANIE, profilaktyka, terapia : szanse i zagrożenia / pod red. Magdaleny Boczkowskiej, Eweliny Tymoszuk, Patrycji Zielińskiej. - Kraków : Impuls, 2012. - S. 227-237

FENYLOKETONURIA / Dorota Korycińska-Chaaban // W: UCZNIOWIE z chorobami przewlekłymi : jak wspierać ich rozwój, zdrowie i edukację / red. nauk. Barbara Woynarowska. - Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010. - (Pedagogika Specjalna). - S. 100-111

HEMOFILIA / Anna Klukowska // W: UCZNIOWIE z chorobami przewlekłymi : jak wspierać ich rozwój, zdrowie i edukację / red. nauk. Barbara Woynarowska. - Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010. - (Pedagogika Specjalna). - S. 112-122

KIEDY cierpi dusza, choruje ciało : o wspieraniu rozwoju "ja" cielesnego u dzieci z łuszczycą i innymi problemami skórnymi / Paulina Gołaska // Wychowanie w Przedszkolu. - 2013, nr 5, s. 24-27

MUKOWISCYDOZA / Dorota Sands // W: UCZNIOWIE z chorobami przewlekłymi : jak wspierać ich rozwój, zdrowie i edukację / red. nauk. Barbara Woynarowska. - Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010. - (Pedagogika Specjalna). - S. 136-146

NAUCZANIE dzieci przewlekle chorych / Beata Uchto // Edukacja i Dialog. - 2006, nr 8, s. 27-29

NIEDOBÓR wysokości ciała / Barbara Woynarowska // W: UCZNIOWIE z chorobami przewlekłymi : jak wspierać ich rozwój, zdrowie i edukację / red. nauk. Barbara Woynarowska. - Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010. - (Pedagogika Specjalna). - S. 147-159

OTYŁOŚĆ / Barbara Woynarowska // W: UCZNIOWIE z chorobami przewlekłymi : jak wspierać ich rozwój, zdrowie i edukację / red. nauk. Barbara Woynarowska. - Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010. - (Pedagogika Specjalna). - S. 179-193

PADACZKA / Tomasz Kmieć // W: UCZNIOWIE z chorobami przewlekłymi : jak wspierać ich rozwój, zdrowie i edukację / red. nauk. Barbara Woynarowska. - Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010. - (Pedagogika Specjalna). - S. 194-209

POSTĘPOWANIE na lekcjach wf : z uczniami mającymi astmę oskrzelową / Ewa Brzozowska // Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne. - 2013, nr 3, s. 12-16

ROLA książki w procesie rewalidacji i edukacji dziecka przewlekle chorego / Bernadeta Szczupał // W: EKSPRESJA twórcza dziecka : konteksty - inspiracje - obszary realizacji / pod red. Katarzyny Krasoń i Beaty Mazepy-Domagały. - Katowice : Górnośląska Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. kard. A. Hlonda, 2004. - S. 394-400

ROLA nauczyciela w szkolnej adaptacji dziecka przewlekle chorego / Joanna Sawionek // Remedium. - 2008, nr 7-8, s. 14-15

ROLA nauczyciela wychowania fizycznego w rehabilitacji dziecka przewlekle chorego / Lucyna Maksymowicz // W: OSOBOWOŚĆ, kompetencje, powinności nauczyciela i wychowawcy : współczesny nauczyciel - ideał i rzeczywistość / red. nauk. Stanisław Juszczyk, Joanna Ogrodnik, Ewa Przybyła. - Katowice : Akademia Wychowania Fizycznego, 2011. - S. 253-279

SZANSE edukacyjne dzieci chorych przewlekle / Ewa Dobrzycka // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. - 2001, nr 6, s. 32-35

UCZEŃ przewlekle chory - pomoc i edukacja w szkole i w domu / Mirosława Suchocka // Dyrektor Szkoły. - 2011, nr 9, s. 50-54

UCZNIOWIE z chorobami przewlekłymi w szkole / Barbara Woynarowska, Izabela Tabak // Remedium. - 2009, nr 12, s. 22-23

WSPOMAGANIE rozwoju społecznego i emocjonalnego dzieci i młodzieży przewlekle chorych przez wykorzystanie zajęć biblioterapeutycznych / Bernadeta Szczupał // W: TERAŹNIEJSZOŚĆ i przyszłość osób niepełnosprawnych w kontekście społecznych zmian / pod red. nauk. Grażyny Miłkowskiej i Bożeny Olczak-Krzyżanowskiej. - Kraków : Impuls, 2008. - S. 309-315

WSPOMAGANIE uczniów przewlekle chorych w szkołach ogólnodostępnych / Teresa Oleńska-Pawlak // Nowa Szkoła. - 2003, nr 4, s. 22-27

ZAKAŻENIE HIV / Magdalena Marczyńska, Małgorzata Szczepańska-Putz // W: UCZNIOWIE z chorobami przewlekłymi : jak wspierać ich rozwój, zdrowie i edukację / red. nauk. Barbara Woynarowska. - Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010. - (Pedagogika Specjalna). - S. 210-221


NAUCZANIE DZIECKA Z ZESPOŁEM ADHD

Nadpobudliwość psychoruchowa dzieci z ADHD jest przyczyną różnorakich trudności w podporządkowaniu się regulaminowi szkolnemu i dostosowaniu się do wymagań nauczycieli. Niekorzystnie wpływa to na stosunki uczeń - nauczyciel, a stosunki z kolegami bywają zagrożone na skutek nadmiernej emocjonalności i aktywności dziecka.

Z racji swoich dolegliwości dzieci z ADHD są dziećmi trudnymi. Upośledzenie funkcji poznawczych, które są nieodzowne w szkole, takich jak: koncentracja uwagi, procesy syntezy i analizy, przy jednocześnie nadmiernej ruchliwości, impulsywności, braku samokontroli, zdolności planowania i realizacji długotrwałych zamierzeń powoduje, że dzieci te najczęściej wprowadzają dorosłych w stan zdenerwowania , a nawet wyczerpania. (.)

W procesie wychowania dziecka ADHD szczególnie ważne jest właściwe pokierowanie aktywnością dziecka, wykorzystanie jej dla celów społecznie pozytywnych, co może dać bardzo dobre rezultaty wychowawcze.

(Wychowawca 9/2011, s. 20)

Książki:

DZIECI nadpobudliwe psychoruchowo w wieku przedszkolnym - program terapii i wspomagania rozwoju oraz scenariusze zajęć / Renata Wiącek. - Kraków : Impuls, 2004. - 93 s. - ISBN 83-7308-310-3

DZIECKO z ADHD w klasie / Stephen S. Strichart, Charles T. Mangrum II ; przekł. Sylwia Pikiel. - Gdańsk : Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2009. - 275 s. : il. ; 24 cm. - ISBN 978-83-7489-209-4

DZIECKO z ADHD w szkole i przedszkolu : informacje dla pedagogów i opiekunów / Tomasz Srebnicki, Tomasz Wolańczyk. - Warszawa : Ośrodek Rozwoju Edukacji, 2010. - 28 s. ; 15x21 cm. - (One Są Wsród Nas). - ISBN 978-83-62360-64-2

JAK pracować z dzieckiem nadpobudliwym w szkole i w domu? : scenariusze zajęć z dziećmi nadpobudliwymi ruchowo (ADHD) / Bożena Tomaszek. - Kraków : "Rubikon", 2005. - 98 s. ; 24 cm. - ISBN 83-89947-20-X

KARIERA szkolna uczniów z ADHD / Aneta Paszkiewicz. - Warszawa : Difin, 2012. - 239 s. : il. ; 23 cm. - (Engram). - ISBN 978-83-7641-642-7

NADPOBUDLIWE i niespokojne dzieci w przedszkolu : poradnik dla wychowawców i rodziców / Wolf-Wedigo Wolfram. - Kielce : "Jedność", 2002. - 167 s. ; 21 cm. - ISBN 83-7224-536-3

NAUCZYCIEL a uczeń z ADHD / Wanda Baranowska. - Kraków : Impuls, 2010. - 194 s. : il. 24 cm. - ISBN 978-83-7587-153-1

PROGRAM pracy z dzieckiem z objawami nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD) w przedszkolu lub szkole / Anna Marczak. - Warszawa : Fraszka Edukacyjna, 2006. - 35 s. ; 24 cm. - (Dla nauczyciela przedszkola). - ISBN 83-88839-18-7. - ISBN 978-83-88839-18-4

WSZYSTKO o ADHD : kompleksowy, praktyczny przewodnik dla nauczycieli / Linda J. Pfiffner ; przekł. Jacek Bieroń. - Poznań : Zysk i S-ka, 2004. - 176 s. : il. ; 20 cm. - ISBN 83-7298-694-0

Artykuły z czasopism i rozdziały z książek:

ADHD już w przedszkolu / Alina Dudek // Oświata Mazowiecka. - Nr 05 [10] 12 (2011) 01 (2012), s. 21-23

ADHD - z szacunkiem dla genów / Irena Wielowiejska-Comi // Psychologia w Szkole. - 2010, nr 4, s. 122-131

DUŻO życzliwości i akceptacji [postępowanie z dzieckiem z ADHD] / Magdalena Goetz // Głos Nauczycielski. - 2013, nr 17-18, s. 13

DZIAŁANIA na rzecz integracji uczniów z ADHD w środowisku rówieśników szkolnych / Agnieszka Sakowicz-Boboryko // W: EDUKACYJNE konteksty rozwoju dziecka w wieku wczesnoszkolnym / red. Krystyna Kusiak, Ilona Nowakowska-Buryła, Renata Stawinoga. - Lublin : Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, 2009. - S. 430-439

DZIECI z ADHD w młodszym wieku szkolnym / Tomasz Hanć // Remedium. - 2006, nr 10, s. 28-29

DZIECKO nadpobudliwe psychoruchowo w edukacji zintegrowanej / Alicja Nehring, Lidia Sawicka // Wychowawca. - 2003, nr 9, s. 9-11

DZIECKO nadpobudliwe w szkole / Maria Szczęsna // Dyrektor Szkoły. - 2003, nr 10, s. 57-58

DZIECKO z ADHD : jak pomóc nadpobudliwemu uczniowi? / Maria Kapica // Matematyka w Szkole : czasopismo dla nauczycieli szkół podstawowych i gimnazjów. - Nr 35 (2006), s. 11-13

DZIECKO z ADHD i zespołem Aspergera w szkole : co pomaga we wspieraniu dziecka, a co stanowi przeszkodę (na podstawie doświadczeń własnych oraz rodziców uczestniczących w www.forum.adhd.org.pl) / Halina Kantor // W: SZKOŁA na miarę możliwości dziecka / pod red. Danuty Krzywoń i Beaty Matusek. - Sosnowiec : Oficyna Wydawnicza Humanitas. Wyższa Szkoła Humanitas, 2009. - S. 154-159

DZIECKO z ADHD w szkole / Karolina Irla // Wychowawca. - 2011, nr 10, s. 20-21

DZIECKO z ADHD z perspektywy szkolnej / Danuta Apanel // W: OPIEKA - wychowanie - kształcenie : moduły edukacyjne / pod red. nauk. Wandy Woronowicz, Danuty Apanel. - Kraków : Impuls, 2010. - S. 87-105

DZIECKO z zespołem ADHD - dylemat zreformowanej szkoły i rodziców / Monika Miłkowska // Nowa Szkoła. - 2005, nr 9, s. 46-48

DZIECKO z zespołem ADHD w otoczeniu edukacyjnym / Barbara Czapiewska // Poradnik Bibliotekarza. - 2006, nr 7-8, s. 37-39

DZIECKO z zespołem ADHD w szkole / Iwona Tubiarz // Remedium. - 2005, nr 10, s. 22-23

FORMY pracy z dzieckiem dotkniętym ADHD w praktyce bibliotekarza szkolnego / Barabara Czapiewska // Poradnik Bibliotekarza. - 2006, nr 9, s. 37-38

FUNKCJONOWANIE dzieci z ADHD w szkole / Aneta Paszkiewicz // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. - 2011, nr 1, s. 32-37

FUNKCJONOWANIE ucznia z ADHD w środowisku wychowawczym / Sonia Wawrzyniak // Wychowanie na co Dzień. - 2011, nr 7-8, s. 37-44, bibliogr.

FUNKCJONOWANIE uczniów z zespołem ADHD w szkole / Bogumiła Bobik // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. - 2010, nr 5, s. 42-47

JAK pracować z uczniem z ADHD? / Lidia Peplińska // Wychowawca. - 2011, nr 10, s. 18-19

JAK pracowałam z dzieckiem nadpobudliwym psychoruchowo / Bożena Połeć // Życie Szkoły. - 2006, nr 1, s. 35-39

JAK sobie radzić z ADHD? / Aleksandra Denst-Sadura // Głos Nauczycielski. - 2010, nr 13, s. 12

JAK ujarzmić ADHD? : strategie nauczania osób z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi na lekcji języka obcego / Katarzyna Jaworska-Biskup // Języki Obce w Szkole. - 2009, nr 2, s. 50-58

KILKA wskazówek dla nauczycieli [pracujących z uczniami z ADHD] / Teresa Wejner // Prawa Dziecka. - 2007, nr 1, s. 6-7

KOMPETENCJE nauczycieli : diagnostyka ADHD / Jana Swierkoszova // W: EDUKACJA jako proces socjalizacji osób niepełnosprawnych / pod red. nauk. Anny Klinik EDUKACJA jako proces socjalizacji osób niepełnosprawnych / pod red. nauk. Anny Klinik. - Kraków : Impuls, 2009. - (Problemy Edukacji, Rehabilitacji i Socjalizacji Osób Niepełnosprawnych ; t. 10). - S. 141-147

MACIEK, skup się wreszcie! (cz. 1) [problemy uczniów z koncentracją na lekcjach] / Joanna Gonia-Sikora // Matematyka w Szkole : czasopismo dla nauczycieli szkół podstawowych i gimnazjów. - Nr 51 (2009), s. 12-14

MACIEK, skup się wreszcie! (cz. 2) [problemy uczniów z koncentracją na lekcjach] / Joanna Gonia-Sikora // Matematyka w Szkole : czasopismo dla nauczycieli szkół podstawowych i gimnazjów. - Nr 51 (2009), s. 37-40

METODY nauczania dzieci z zespołem ADHD / Iwona Turbiarz // Remedium. - 2006, nr 1, s. 30-31

METODY pracy z dziećmi z zaburzeniami rozwoju emocjonalnego i społecznego / Irena Sosin // Gazeta Szkolna. - 2009, nr 27-33, s. 18

NAUCZANIE indywidualne - uczniowie z ADHD / Iwona Bernatowicz // Magazyn Szkolny. - Nr 3/320 (grudzień 2008), s. 20

NAUCZANIE języka obcego dzieci z zespołem ADHD / Dorota Werbińska // Języki Obce w Szkole. - 2004, nr 6, s. 60-64

NAUCZYCIEL "niespecjalnie - specjalny" wobec szkolnej pracy z uczniem z ADHD / Wanda Baranowska // Kultura i Edukacja. - 2010, nr 2, s. 188-199

NIEGRZECZNY czy chory na ADHD? : problem ADHD w szkole / Karolina Hawrylewicz // Życie Szkoły. - 2010, nr 4, s. 60-61

OSWAJANIE ADHD / Aneta Paszkiewicz // Psychologia w Szkole. - 2012, nr 3, s. 91-97

POTRAFISZ inaczej [program zajęć dla uczniów z nadpobudliwością psychoruchową] / Katarzyna Kowalska // Życie Szkoły. - 2010, nr 9, s. 45-47

POWINNIŚMY poradzić sobie z nadpobudliwością uczniów / Renata Czupryniak // Gazeta Szkolna. - 2005, nr 49, s. 4, 15

PRACA z dzieckiem nadpobudliwym / Hanna Kubiak // Polonistyka. - 2007, nr 9, s. 44-48

PROBLEM przystosowania dzieci z ADHD do warunków szkolnych (sposoby przeciwdziałania odrzuceniu i wykluczeniu społecznemu dziecka "innego") / Marta Niemiec // Chowanna. - [R. 53], t. 1 (2009), s. 169-186

PROPOZYCJA programu pracy z dziećmi nadpobudliwymi psychoruchowo, oparta na doświadczeniach amerykańskich pedagogów / Magdalena Szmyd-Skórczewska // Nauczanie Początkowe. - 2002/2003, nr 1, s. 60-66

PROPOZYCJA zajęć dla dzieci nadpobudliwych psychoruchowo w młodszym wieku szkolnym / Daria Truś // Wychowanie na co Dzień. - 2010, nr 3, wkładka s. (VII-VIII)

PROPOZYCJE do wprowadzenia w klasie, gdzie są nadpobudliwi psychoruchowo uczniowie / oprac. Magdalena Pulchny // Światło i Cienie. - 2005, nr 1, s. 51-52

SPOSOBY postępowania nauczycieli szkół podstawowych i gimnazjalnych wobec dzieci z zespołem hiperkinetycznym (na przykładzie Tarnowa i regionu tarnowskiego) / Anna Florek-Płaczek, Aneta Grochowska, Maria Mika // Wychowanie na co Dzień. - 2009, nr 6, s. 25-28

STOSUNEK nauczycieli szkół podstawowych do uczniów z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD) / Alicja Olszak // W: EDUKACYJNE konteksty rozwoju dziecka w wieku wczesnoszkolnym / red. Krystyna Kusiak, Ilona Nowakowska-Buryła, Renata Stawinoga. - Lublin : Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, 2009. - S. 440-447

TRUDNE dzieciństwo i rodzicielstwo : książka dla nauczycieli, wychowawców i rodziców / Aleksandra Maciarz. - Warszawa : Wydawnictwo Akademickie "Żak", 2009 . - S. 47-71 : Dziecko z nadpobudliwością psychoruchową

TUTAJ jestem sobą : metody pracy z dziećmi z ADHD i zespołem Aspergera umożliwiające integrację i wsparcie w świetlicy terapeutycznej / Marta Twardoch // W: SZKOŁA na miarę możliwości dziecka / pod red. Danuty Krzywoń i Beaty Matusek. - Sosnowiec : Oficyna Wydawnicza Humanitas. Wyższa Szkoła Humanitas, 2009. - S. 166-168

UCZEŃ z ADHD : moja recepta na problem / Ewa Baranowska // Życie Szkoły. - 2012, nr 11, s. 28-29

UCZEŃ z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej w bibliotece szkolnej : opis i analiza przypadku rozpoznania i rozwiązania problemu wychowawczego / Iwona Kołodziejczyk // Biblioteka w Szkole. - 2005, nr 11, s. 4-6

UCZNIOWIE z zaburzeniami zachowania i emocji / Olga Kochurova [i in.] // W: PRACA z uczniem o specjalnych potrzebach edukacyjnych. T. 1 / pod red. nauk. Anny Guzy i Danuty Krzyżyk. - Kielce : Wydawnictwo Pedagogiczne ZNP, 2012. - S. 29-72

URODZENI buntownicy w szkole / Ilona Lelito // Niebieska Linia. - 2005, nr 4, s. 9-10

WSPARCIE dziecka z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi / Anna Wójcik // W: OSOBLIWOŚCI zabiegów terapeutycznych w otwartym środowisku społecznym / pod red. nauk. Anny Klinik. - Kraków : Impuls, 2010. - (Problemy Edukacji, Rehabilitacji i Socjalizacji Osób Niepełnosprawnych ; t. 12). - S. 107-115

WSPOMAGANIE rozwoju dziecka z zespołem ADHD : kontekst edukacyjny i terapeutyczny / Joanna Godawa, Marta Niemiec // W: NAUCZYCIEL i rodzina w świetle specjalnych potrzeb edukacyjnych dziecka : (szkic monograficzny) / pod red. nauk. Adama Stankowskiego. - Katowice : Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2008. - S. 179-194

WSPÓŁWYSTĘPOWANIE ADHD i innych zaburzeń rozwojowych / Joanna Mazurkiewicz, Bożena Rejnowska-Wawryn // W: ZROZUMIEĆ żeby pomóc : dysleksja w ujęciu interdyscyplinarnym / red. Grażyna Krasowicz-Kupis, Izabela Pietras. - Gdynia : Wydawnictwo Pedagogiczne OPERON, 2008. - S. 129-134

ZASADY pracy z dzieckiem nadpobudliwym [scenariusz warsztatów] / [aut.] Bożena Grochowska [i in.] // Edukacja Zdrowotna i Promocja Zdrowia w Szkole. - Z. 7 (2003), s. 69-77


UCZNIOWIE Z DYSLEKSJĄ I DYSGRAFIĄ

Dzieci z zaburzeniami i odchyleniami rozwojowymi jest coraz więcej. (.) W zależności od rodzaju dysfunkcji dostosowanie wymagań edukacyjnych będzie dotyczyło albo formy sprawdzania wiedzy, albo treści, albo i formy, i treści.

I tak, jeśli u dziecka zdiagnozowana jest: dyskalkulia, czyli trudności w liczeniu - oceniamy przede wszystkim tok rozumowania, a nie techniczną stronę liczenia. (.) Dysgrafia, czyli brzydkie, nieczytelne pismo - dostosowanie wymagań będzie dotyczyło formy sprawdzenia wiedzy, a nie treści. (.) Dysortografia, czyli trudności w z poprawną pisownią pod względem ortograficznym, fonetycznym, interpunkcyjnym itd. - dostosowanie wymagań znowu dotyczy głównie formy sprawdzania i oceniania wiedzy z tego zakresu. (.) Dysleksja, czyli trudności w czytaniu przekładają się niekiedy także na problemy ze zrozumieniem treści - dostosowania wymagań w zakresie formy może nastąpić w klasach, gdzie programowo jest sprawdzanie opanowania tej umiejętności.

(Nowa Szkoła 2/2003, s. 27)

Książki:

DYSLEKSJA w kontekście nauczania języków obcych / pod red. Marty Bogdanowicz i Marioli Smoleń. - Gdańsk : HARMONIA, 2004. - 221 s. : wykr. ; 24 cm. - ISBN 83-7134-178-4

MEDIA - dysleksja - terapia pedagogiczna / Ewa Nowicka. - Toruń : Wydawnictwo Adam Marszałek, 2010. - 203 s. : il. ; 23 cm. - (Biblioteka Pedagogiki Mediów). - ISBN 978-83-7611-555-9

NAUKA czytania krok po kroku : jak przeciwdziałać dysleksji / Jadwiga Cieszyńska. - Kraków : Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, 2001. - 136 s. ; 24 cm. - ISBN 83-7271-094-5

ROZWIJANIE kreatywności uczniów dyslektycznych na lekcjach języka polskiego w klasach IV-VI szkoły podstawowej / Dorota Dawid. - Kraków : Impuls, 2004. - 90 s. ; 23 cm. - ISBN 83-7308-289-1

ZROZUMIEĆ, żeby pomóc : dysleksja w ujęciu interdyscyplinarnym / red. Grażyna Krasowicz-Kupis, Izabela Pietras. - Gdynia : Wydawnictwo Pedagogiczne OPERON, 2008. - 256 s., [8] s. tabl. : il. ; 24 cm. - ISBN 978-83-7461-802-1

Artykuły z czasopism i rozdziały z książek:

CZY niepowodzenia w czytaniu dotyczą tylko osób z dysleksją rozwojową? / Zofia Pomirska // Język Polski w Szkole IV-VI. - 2004/2005, nr 1, s. 7-19

DYSGRAFIA i dysortografia na lekcji języków obcych : uwagi praktyczne / Janusz Leśniak // Języki Obce w Szkole. - 2006, nr 5, s. 177-178

DYSLEKSJA a nauczanie języków obcych : cz. 1 / Katarzyna Bogdanowicz // Psychologia w Szkole. - 2005, nr 2, s. 81-93

DYSLEKSJA a nauczanie języków obcych : cz. 2 : jak zorganizować pracę z uczniem dyslektycznym / Katarzyna Bogdanowicz // Psychologia w Szkole. - 2005, nr 4, s. 111-122

DYSLEKSJA a sprawność czytania uczniów klas szóstych / Zofia Pomirska // Język Polski w Szkole IV-VI. - 2004/2005, nr 2, s. 7-18

HUMOR w procesie nauczania dzieci dyslektycznych / Eliza Bielewicz // W: WOKÓŁ dysleksji : co warto wiedzieć o dysleksji i nowoczesnych sposobach przeciwdziałania jej / pod red. nauk. Zofii Pomirskiej. - Warszawa : Difin, 2010. - (Engram). - S. 84-119

JAK oceniać uczniów ze zdiagnozowaną dysleksją lub innymi zaburzeniami? / Urszula Wiercioch // Nowa Szkoła. - 2003, nr 2, s. 26-29

JĘZYK angielski dla dyslektyków / Agnieszka Zakrzewska, Barbara Kujawa // Meritum. - 2012, nr 1, s. 76-77

JĘZYKI obce w nauczaniu uczniów z dysleksją rozwojową : część 1 / Anna Jurek // Języki Obce w Szkole. - 2004, nr 1, s. 57-72

JĘZYKI obce w nauczaniu uczniów z dysleksją rozwojową : część 2 / Anna Jurek // Języki Obce w Szkole. - 2004, nr 2, s. 46-54

JĘZYKI obce w nauczaniu uczniów z dysleksją rozwojową : część 3 / Anna Jurek // Języki Obce w Szkole. - 2004, nr 3, s. 37-45

JĘZYKI obce w nauczaniu uczniów z dysleksją rozwojową : część 4 : dysleksja rozwojowa - interpretacja uregulowań prawnych / Anna Jurek // Języki Obce w Szkole. - 2004, nr 4, s. 60-64

KSZTAŁCENIE językowe w perspektywie edukacji uczniów dyslektycznych / Anna Podemska-Kałuża // Język Polski w Gimnazjum. - 2009/2010, nr 2, s. 89-96

METODY i techniki pracy z uczniem dyslektycznym na lekcji języka polskiego / Katarzyna Kamińska-Holc // Nowa Polszczyzna. - 2004, nr 5, s. 26-30

MULTIMEDIALNE potyczki z dysleksją / Małgorzata Drozdowska // Życie Szkoły. - 2012, nr 9, s. 12-14

OCENIANIE ortografii u dyslektyka / Lidia Górniak // Nowe w Szkole. - 2003, nr 3, s.8-9

PRACA z uczniem dyslektycznym na lekcjach języka obcego / Ewa Brągiel // Języki Obce w Szkole. - 2004, nr 1, s. 19-25

PROBLEM dysleksji w nauczaniu języków obcych / Jolanta Oczkoś // Języki Obce w Szkole. - 2003, nr 2, s. 59-61

PRZESZUKIWANIE leksykalne w kształtowaniu umiejętności ortograficznych uczniów z dysleksją / Anna Jurek // Języki Obce w Szkole. - 2007, nr 5, s. 46-61

ROZPOZNAWANIE wczesnej dysleksji rozwojowej a reforma programowa / Jadwiga Jastrząb // Wychowanie na co Dzień. - 2009, nr 9, wkładka s. (I-IV)

ROZWIJANIE strategii pisania na lekcjach języków obcych u ucznia z dysleksją rozwojową / Katarzyna Bogdanowicz // Języki Obce w Szkole. - 2011, nr 3, s. 72-78

RYZYKO dysleksji u dzieci w wieku przedszkolnym według oceny nauczycielki / Anna Brzezińska // Edukacja. - 2004, nr 2, s. 64-76

TECHNIKI polisensoryczne w nauczaniu języka obcego uczniów z dysleksją rozwojową na szczeblu gimnazjalnym / Anna Małgorzata Różańska // Języki Obce w Szkole. - 2006, nr 5, s. 53-62

TRUDNOŚCI uczniów z dysleksją na lekcjach chemii w gimnazjum / Emilia Wyżykowska // Wszystko dla Szkoły. - 2005, nr 3, s. 16-18

UCZENIE się języka obcego przez dzieci z ryzykiem dysleksji jako jedno ze współczesnych wyzwań edukacyjnych / Hanna Krauze-Sikorska // W: OBRAZ szkoły i nauczyciela : egzemplifikacje teoretyczne i empiryczne / pod red. nauk. Ewy Murawskiej. - Kraków : Impuls, 2010. - S. 45-60

UCZEŃ dyslektyczny na lekcjach języka angielskiego / Katarzyna Ambrożuk // Języki Obce w Szkole. - 2010, nr 3, s. 97-101

ZABURZENIA koncentracji a ryzyko dysleksji / Aneta Ratajek // Nauczanie Początkowe. - 2010/2011, nr 2, s. 23-31

 

Zestawienia opracowano na podstawie zbiorów własnych Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej
im. J. Lompy w Katowicach oraz baz danych Biblioteki Narodowej.
Wyjaśnienia poszczególnych zagadnień zaczerpnięto z artykułów wymienionych w zestawieniach.

 
 

Uczniowie o specjalnych potrzebach / Katarzyna Herich // W: Warsztaty Bibliotekarskie [Dokument elektroniczny] / red. nacz. Wiesława Olczykowska. - Czasopismo elektroniczne. - Nr 1/2013 (41) czerwiec - Piotrków Trybunalski : Biblioteka Pedagogiczna, 2013. - Tryb dostępu: http://www.pedagogiczna.edu.pl/warsztat/2013/1/130114.htm. - ISSN 1732-7008