WARSZTATY BIBLIOTEKARSKIE NUMER 3-4(35/36), GRUDZIEŃ 2010PoprzedniNastępny

 

Serwis BPP | Warsztaty Bibliotekarskie | 2010 nr 3-4 | KLUB GAJA ...

Jacek Bożek
założyciel i prezes Klubu Gaja

 
  KLUB GAJA dla Ziemi  
     
 

    Klub Gaja jest jedną z najstarszych społecznych organizacji ekologicznych w Polsce. Od ponad 20 lat konsekwentnie uczestniczymy w budowaniu społeczeństwa obywatelskiego, w tworzeniu nowych postaw społecznych, podkreślając wagę codziennych wyborów w stosunku do świata przyrody. Wierzymy, że jego bogactwo racjonalnie wykorzystywane i systematycznie odnawiane możemy oddać przyszłym pokoleniom.
    Dzięki zaufaniu społecznemu, współpracy z samorządami i biznesem, partnerom z zagranicy, instytucjom państwowym i międzynarodowym sadzimy drzewa, adoptujemy rzeki, zabiegamy o rozsądne decyzje inwestycyjne, dopominamy się o szacunek dla wszystkich żywych stworzeń, sprzeciwiamy się bezmyślnemu niszczeniu siedlisk roślin i zwierząt. Interweniujemy i prowadzimy punkt porad obywatelskich. Poprzez akcje, kampanie, i programy edukacji ekologicznej zwracamy uwagę na racjonalne wybory konsumenckie, zrównoważony rozwój, wzrastającą potrzebę ochrony bioróżnorodności i nieuchronne konsekwencje zmian klimatycznych.
    Ponad 78,6 tys. zasadzonych drzew w Polsce i na świecie oraz 42,6 tysięcy uczestników - to efekt programu Klubu Gaja "Święto Drzewa" w 2010 roku. Ponad 377 tony zebranej makulatury przyniósł program "Zbieraj makulaturę, ratuj konie" i pozwolił na zapewnienie godnych warunków życia kolejnym siedmiu wykupionym przez Klub Gaja koniom. W ubiegłym roku do 1,3 mln odbiorców trafiło przesłanie programu "Ryby mają głos!" i Światowego Dnia bez Zakupów. W ubiegłym roku blisko 500 interwencji i porad obywatelskich udzielono w ramach programu "Pomagamy zwierzętom- chronimy klimat" i "Jak działać dla Ziemi". Po kilku latach naszej kampanii "Jeszcze żywy karp" Sejm znowelizował Ustawę o ochronie zwierząt ustanowioną w 1997 r. z inicjatywy Klubu Gaja.
    Zapraszamy do współpracy specjalistów: prof. Krzysztofa E. Skórę (Instytut Oceanografii Uniwersytetu Uniwersytetu Gdańskiego), prof. Piotra Tryjanowskiego (Instytut Biologii Środowiska Uniwersytetu A. Mickiewicza w Poznaniu; Międzyrządowy Panel ds. Zmian Klimatu nagrodzony Noblem), prof. Ludwika Tomiałojcia (Komitet Ochrony Przyrody PAN). Jeszcze w ubiegłym roku w gronie tym była zmarła prof. Aldona Jawłowska z Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego.
    Propozycję współpracy z naszej strony przyjmują ludzie kultury - malarz Leon Tarasewicz ( znawca i hodowca kur ozdobnych udzielił wywiadu do kwartalnika Klubu Gaja pt. "Współodczuwanie"), filmu - aktorka Magdalena Różczka (promuje pogram Klubu Gaja "Pomagamy zwierzętom - chronimy klimat" i Dzień Praw Zwierząt: http://www.klubgaja.pl/_pliki/klubgaja-pomagamy-zwierzetom-2010-ulotka-a5.pdf ), nauki - podróżnik Marek Kamiński (promuje program Klubu Gaja "Zaadoptuj rzekę" i kampanię "Big Jump 2010 - Polska"), mediów - publicysta Robert Makłowicz promuje kampanię "Jeszcze żywy KARP" ( http://www.klubgaja.pl/_pliki/klubgaja_ulotka_c.jpg).
    Podejmujemy pracę ze wszystkimi, którzy bezinteresownie angażują się w ochronę przyrody podnosząc w ten sposób jakość życia wszystkich ludzi. Są to organizacje społeczne, wędkarskie, hobbystyczne, ekologiczne, kulturalne, ornitologiczne, opiekujące się porzuconymi zwierzętami. Partnerem strategicznym programu Klubu Gaja "Święto Drzewa" są Lasy Państwowe i nadleśnictwa w całej Polsce. Współpracujemy z samorządami. Z warszawskim sadzimy drzewa i rozdajemy choinki, z konińskim znaleźliśmy nowe miejsce dla wykupionego konia, z limanowskim edukujemy dzieci i młodzież, z wilkowickim przywróciliśmy mieszkańcom park kuracyjny w centrum miejscowości, z wiślańskim zorganizowaliśmy Big Jump na rzecz czystych i wolnych rzek; z helskim informowaliśmy o zagrożonych gatunkach ryb podczas dorocznego Dnia Ryby.
    Jako polska organizacja pozarządowa wzięliśmy udział w Konferencji Klimatycznej w Poznaniu (2008 r.) i w Konferencji Klimatycznej w Kopenhadze (2009 r.). Jesteśmy członkiem Eurogroup for Animals w Brukseli zrzeszającej najważniejsze organizacje działające na rzecz zwierząt w UE. W ciągu ostatnich dwóch lat naszym partnerem zagranicznym w "Święcie Drzewa" było islandzkie stowarzyszenie Skógraktarfélag Grindavíkur. Wspólnie w obu krajach posadziliśmy blisko 6 tys. drzew. Latem 2010 Klub Gaja był polskim koordynatorem europejskiego wydarzenia "Big Jump" promującego Ramową Dyrektywę Wodną UE oraz ideę czystych rzek. 300 uczestników wejścia do rzeki Wisły w Wiśle i 260 w 27 miejscowościach w całej Polsce - to wynik przesłany do European Rivers Network we Francji, inicjatora akcji w całej Europie.
    Osobnym działem naszej pracy są wydawnictwa. Do każdego programu przygotowujemy plakaty i ulotki informacyjne, często także broszury. Powstały: poradniki - o drzewach i o gatunkach ryb zagrożonych, filmy - relacjonujące działania i akcje Klubu Gaja bądź zapowiadające te wydarzenia (http://www.youtube.com/results?search_query=klub+gaja); spoty radiowe zachęcające do udziału w programach oraz animacje komputerowe: o wykorzystaniu wody oraz o zagrożonych gatunkach ryb. Wydajemy kwartalnik "Współodczuwanie" (ponad 50 numerów - http://www.klubgaja.pl/wspolodczuwanie/), raporty z rocznej działalności, publikacje na temat założeń poszczególnych programów - w językach: polskim i obcych. Pierwszy w Europie raport "Globalne ostrzeżenie: zmiany klimatyczne a dobrostan zwierząt hodowlanych" wydany w Polsce przez Klub Gaja trafił do szkolnych i uczelnianych bibliotek. Stowarzyszenie wydało również w języku polskim "Raport Światowej Komisji Zapór Wodnych".
    Współpraca ze szkołami i placówkami edukacyjnymi - to różnorodne formy działania. Są to prelekcje na temat wszystkich realizowanych obecnie przez stowarzyszenie programów edukacji ekologicznej ilustrowane multimedialnie. Szkoły otrzymują wszystkie wydawnictwa Klubu Gaja. Mamy specjalne nagrody dla najbardziej zaangażowanych uczestników programów. W "Święcie Drzewa" jest to Nagroda Czarodziejskiego Drzewa, w programie "Zaadoptuj rzekę" - Nagroda Kropli Tęczy i nagroda Współodczuwania - za udział w wydarzeniach związanych z ochroną i promocją praw zwierząt.
    Happeningi, akcje uliczne i bezpośredni kontakt z mieszkańcami dużych i małych miejscowości są stałym elementem pracy Klubu Gaja. Do takiej pracy zachęcamy młodzież, aby jak najbardziej wychodzić z edukacją poza mury szkoły do lokalnej społeczności choćby najbliższej jak rodzina i znajomi. Realizacja programu "Ryby mają głos" w ubiegłym roku w powiecie limanowskim polegała m.in. na zorganizowaniu konferencji dla zainteresowanych nauczycieli wszystkich szkół w powiecie z udziałem prof. Krzysztof E. Skóry (dyrektor Stacji Morskiej Instytutu Oceanografii UG na Helu) i Marka Jelonka (Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie) oraz happeningu dla 300 uczniów, którzy z własnoręcznie wykonanymi kolorowymi makietami ryb przeszli przez Limanową, by potem ułożyć się w kształt ryby ( http://www.youtube.com/watch?v=w7daSS6pYEU).
    Programy edukacji ekologicznej Klubu Gaja są wykorzystywane w całym roku szkolnym. Karty zgłoszenia do każdego z nich są dostępne na stronie internetowej stowarzyszenia www.klubgaja.pl . Tu także znajdują się opisy założeń wszystkich programów, kampanii, relacje z ich realizacji i przebiegu oraz podsumowania.

"Święto Drzewa"
http://www.klubgaja.pl/swieto_drzewa/
Program kontynuowany od 2003 roku. Co roku jego ogólnopolska inauguracja odbywa się w Warszawie. Tu także wręczane są nagrody najaktywniejszym uczestnikom, którzy nie tylko sadzą drzewa (w okresie wiosennym lub jesiennym), ale także potrafią zaangażować różnorodne grupy społeczne w to działanie, w niekonwencjonalny sposób przekazać i upowszechniać wiedzę na temat zmian klimatycznych oraz najprostszego i najskuteczniejszego ich zahamowania, jakim jest sadzenie drzew. Liczba drzew zasadzonych w Polsce i za granicą w ramach święta dopisywana jest do wyników kampanii Miliarda Drzew dla Planety Programu narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska.

"Zbieraj makulaturę - ratuj konie"
http://www.klubgaja.pl/zbieraj_makulature/
To drugi obok "Święta Drzewa" największy program edukacji ekologicznej Klubu Gaja. Zbiórka makulatury może trwać przez cały rok szkolny lub w jakimkolwiek jego momencie. Przekazywane stowarzyszeniu pieniądze za zgromadzoną i sprzedaną makulaturę w całości przeznaczone są na utrzymanie koni wykupionych przez Klub Gaja. Opiekujemy się końmi chorymi, opuszczonymi, wymagającymi specjalistycznej opieki medycznej. Jeśli nie mają wsparcia z zewnątrz, trafiają na rzeź. Szkoła, która zbierze największą ilość makulatury, otrzymuje statuetkę Pegaza, a przed jej siedzibą artysta Waldemar Rudyk wraz z dziećmi buduje pegaza z patyków, odpadków drewnianych i wikliny.

"Zaadoptuj rzekę"
http://www.klubgaja.pl/zaadoptuj_rzeke/
Program zdobył nominację do tytułu "The Best Practice" jako jednego z najlepszych programów edukacji ekologicznej przeprowadzonych w krajach Unii Europejskiej. Wspólnie z partnerami programu, szkołami w całej Polsce udało się zaadoptować ponad 330 potoków, rzek, a nawet Morze Bałtyckie. Te miejsca zyskały nowe zainteresowanie społeczne tym, co się dzieje z nimi, wokół nich i jaka będzie ich przyszłość. 22 marca, w ramach programu, Klub Gaja zachęca do organizowania obchodów Światowego Dnia Wody ustanowionego przez ONZ.

"Pomagamy zwierzętom - chronimy klimat"
http://www.klubgaja.pl/projekty/pomagamy_zwierzetom/
Celem programu jest edukacja na temat związku pomiędzy przemysłową hodowlą zwierząt, wyborami konsumenckimi a zmianami klimatu. Większość danych mówiących, że masowa hodowla zwierząt odpowiada za 18% emisji gazów cieplarnianych pochodzi z raportu ONZ Livestock's Long Shadow. Niektórzy naukowcy w opublikowanym niedawno raporcie przez World Watch Institute utrzymują, że za 51% gazów cieplarnianych odpowiadają hodowlane zasoby zwierzęce służące do konsumpcji. Nie chodzi o proste nawoływanie do wegetarianizmu, gdyż na jednego obywatela świata, który przechodzi na wegetarianizm, czterech zaczyna jeść mięso, gdy tylko poprawi się ich status ekonomiczny. Najważniejsza jest edukacja, która może dopomóc w podejmowaniu świadomych wyborów konsumenckich wpływających na nasze zdrowie, los zwierząt i przyszłość planety. Z 60 miliardów zwierząt hodowanych aż 40 miliardów hoduje się w systemach przemysłowych, gdzie nie ma zachowanego minimum dobrostanu zwierząt. 22 maja zapraszamy placówki oświatowe, organizacje i instytucje do zorganizowania obchodów Dnia Praw Zwierząt.

"Ryby mają głos!"
http://www.klubgaja.pl/projekty/ryby_maja_glos/
Program Klubu Gaja " Ryby mają głos!" za pomocą różnorodnych technik przekazu (m.in. animacji interaktywnej, Poradnika o rybach) edukuje i informuje na temat zrównoważonego rozwoju, ochrony zasobów naturalnych, bioróżnorodności, zrównoważonej eksploatacji zasobów ryb przemysłowych i ryb chronionych ze względu na zagrożenie wyginięciem. Wskazuje także na potrzebę ochrony dolin rzecznych i ochrony Morza Bałtyckiego. W ramach tego programu promujemy także Światowy Dzień bez Zakupów (ostatnia sobota listopada) i kampanię "Jeszcze żywy KARP" (druga połowa grudnia).

Zdjęcia z przeprowadzonych akcji, happeningów i warsztatów edukacyjnych z dziećmi i młodzieżą:



OPP: Stowarzyszenie Ekologiczno-Kulturalne Klub Gaja
KRS: 0000120069


Jacek Bożek

Jacek Bożek - założyciel i prezes Klubu Gaja
Był w grupie pionierów polskich pozarządowych organizacji ekologicznych. Jako jeden z pierwszych zdecydował się na założenie niezależnej organizacji ekologicznej w 1989 r., jeszcze przed decydującym przełomem politycznym w Polsce. Z zawodu - społeczny innowator (social enterpreneur) jest twórcą wielu programów edukacji ekologicznej i społecznej, współredaktorem książek i audycji radiowych, koordynatorem kampanii społecznych, edukacyjnych i artystycznych; autorem happeningów, spektakli i programów edukacji ekologicznej. Jest także laureatem wielu tytułów i wyróżnień, m.in. Człowieka Roku Polskiej Ekologii 2001 i najwyższego odznaczenia Lasów Państwowych - Kordelasa Leśnika Polskiego. W ostatnim czasie został członkiem Regionalnej Rady Ochrony Przyrody w Katowicach, jak i Państwowej Rady Ochrony Przyrody w Warszawie. Pracuje także w Komisji ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach. W Warszawie otrzymał ministerialną odznakę honorową "Za zasługi dla Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodne
j".

 
 

 

KLUB GAJA dla Ziemi / Jacek Bożek // W: Warsztaty Bibliotekarskie [Dokument elektroniczny] / red. nacz. Wiesława Olczykowska. - Czasopismo elektroniczne. - Nr 3-4/2010 (35/36) grudzień. - Piotrków Trybunalski : Biblioteka Pedagogiczna, 2010. - Tryb dostępu: http://www.pedagogiczna.edu.pl/warsztat/2010/3-4/100320.htm. - ISSN 1732-7008