Po raz jedenasty odbyły się w BN warsztaty przeznaczone dla bibliotekarzy opracowujących rzeczowo zbiory. Zorganizowała je jak zwykle Komisja Opracowania Rzeczowego Zbiorów przy ZG Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich przy współpracy z Biblioteką Narodową oraz Instytutem Informacji Naukowej i Studiów Bibliologicznych Uniwersytetu Warszawskiego. Tematyka warsztatów to: "Języki informacyjno-wyszukiwawcze - teraźniejszość i przyszłość ; Język haseł przedmiotowych Biblioteki Narodowej - nowe słownictwo, najnowsze ustalenia metodyczne, stosowanie w katalogach bibliotek; Uniwersalna Klasyfikacja Dziesiętna - problemy metodyczne i propozycje tworzenia charakterystyk wyszukiwawczych".
Biblioteka Pedagogiczna w Piotrkowie była reprezentowana przez pięcioosobową grupę pracowników - troje przedstawicieli filii (kol. Daria Gajda z Bełchatowa, kol. Marian Pomorski z Radomska, kol. Iwona Ziajka z Tomaszowa) oraz dwie osoby z Wydziału Gromadzenia i Opracowania Zbiorów placówki macierzystej, specjalizujące się w JHP i UKD (kol. Sylwia Madalińska i kol. Katarzyna Krogulska). Uczestnicy warsztatów w ciągu trzech dni wysłuchali następujących referatów, w większości ilustrowanych prezentacjami komputerowymi:
1. Wprowadzenie do tematu - języki informacyjno-wyszukiwawcze - prof. dr hab. Jadwiga Woźniak-Kasperek
2. Języki informacyjno-wyszukiwawcze wczoraj, dziś...czy jutro? - prof. dr hab. Bożenna Bojar
3. Inny porządek rzeczy - taksonomie internetowe a języki informacyjno-wyszukiwawcze - Marcin Roszkowski
4. Dyskusja nad przyszłością Library of Congress Subject Headings - Wanda Klenczon
5. Nuovo Soggettario - nowy system katalogowania przedmiotowego we Włoszech - Anna Górska
6. Hasła jhp KABA w funkcji tematu formalnego - Maria Nasiłowska
7. Opracowanie rzeczowe zbiorów ikonograficznych - hasła przedmiotowe, słowa kluczowe, tagi? - Paweł Rygiel, Bartłomiej Włodarczyk
8. JHP BN - nowe słownictwo, najnowsze ustalenia metodyczne - Anna Stolarczyk
9. JHP BN - nowe słownictwo, najnowsze ustalenia metodyczne - sztuka i ikonografia - Małgorzata Witkowska
10. JHP BN - nowe słownictwo, najnowsze ustalenia metodyczne - literatura - Joanna Kędzielska
11. Opracowanie przedmiotowe zbiorów Czytelni Varsavianów Biblioteki Publicznej m.st. Warszawy" - Ewa Grądziel
12. Język haseł przedmiotowych nauk wojskowych - nowa edycja - Grzegorz Kolek
13. Stosowanie JHP BN w Bibliotece Sejmowej, różnice i problemy - Dorota Horodyska, Hanna Telega
14. Różnice w opisach bibliograficznych a kopiowanie rekordów - Agata Kyzioł
15. Aktualne problemy opracowania rzeczowego w Zakładzie Bibliografii Zawartości Czasopism - Dorota Mularska
16. Kierunki rozwoju języków haseł przedmiotowych: jak pogodzić standardy z użytecznością? - Kacper Trzaska
17. Omówienie ankiety nt. wykorzystania JHP BN - Bartłomiej Włodarczyk
18. JHP BN - kierunki rozwoju - Wanda Klenczon, Anna Stolarczyk
19. Pracownia Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej w kontekście współpracy z bibliotekami w Polsce oraz współpracy z Konsorcjum UKD i MSAC - dr Jolanta Hys
20. Decyzje stosowania UKD, sposób ich prezentacji w Biuletynie UKD - Joanna Kwiatkowska
21. Bieżące problemy w klasyfikowaniu materiałów bibliotecznych według UKD w Zakładzie Opracowania Rzeczowego - Anna Bancerz
22. Historia UKD w Polsce i obecny stan klasyfikacji - dr Adam Stopa
23. UKD w praktyce Książnicy Podlaskiej: nowe tablice, nowy format - Anna Kułak
24. UKD w Bibliotece Publicznej w Dzielnicy Wola m.st. Warszawy - Agnieszka Zygmunciak
25. UKD w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Krakowie - Anna Danuta Wójcik
Referatom i prezentacjom każdego dnia towarzyszyły ożywione dyskusje specjalistów i uczestników spotkania. Ostatnie lata, w związku z lawinowym rozwojem techniki komputerowej, stawiają przed bibliotekarzami nowe pytania i zagadnienia. Również potrzeba stałego udoskonalania opracowania rzeczowego pod kątem potrzeb użytkowników jest wielkim wyzwaniem.
Najważniejsze zagadnienia poruszone na warsztatach to:
*
Jak dostosować szybkość, dokładność i sposób opracowania zbiorów do rosnącej produkcji wydawniczej, w której ilość piśmiennictwa nie zawsze idzie w parze z jakością merytoryczną treści?
*
Jak "odpowiedzieć" na wzrastającą plebeizację klienteli bibliotek? (czytelnicy oczekują coraz mniej kłopotliwego i niewymagającego logicznego myślenia sposobu wyszukiwania informacji; 50% z nich popełnia przy wyszukiwaniu najprostsze błędy językowe i logiczne)
*
Jak konkurować (i czy jest to w ogóle możliwe) z wyszukiwarkami internetowymi; czy języki informacyjno-wyszukiwawcze mają jeszcze przyszłość?
*
Jak pogodzić rosnące skomplikowanie zasad opracowania, wzrastającą liczbę wyjątków od reguł i mnożenie haseł przedmiotowych rozwiniętych z koniecznością jak najdokładniejszego opracowania piśmiennictwa?
*
Jak unikać niekonsekwencji w stosowaniu zasad i niejednolitości opisów tych samych publikacji w różnych bibliotekach?
*
Czy dopuścić niefachowców (potencjalnych czytelników), kontaktując się z nimi za pomocą Sieci, do tworzenia charakterystyk wyszukiwawczych (słowa kluczowe, tagi) lub chociażby ich proponowania?
Wiele wystąpień poświęconych było aktualnej i praktycznej problematyce języka haseł przedmiotowych BN. Ze strony pracowników BN były to informacje o najnowszych ustaleniach, zmianach i uzupełnieniach w zakresie słownictwa i gramatyki; zasygnalizowano również zbliżające się lub pozostające na etapie dyskusji zmiany w języku. Punktowano najczęściej pojawiające się błędy w stosowaniu haseł przedmiotowych. Przedstawiciele dużych krajowych bibliotek naukowych, pedagogicznych i publicznych prezentowali spotykane we własnej praktyce problemy, rozwiązania, lokalne praktyki związane z opracowaniem rzeczowym zbiorów. Proponowali konkretne rozwiązania, które - ich zdaniem - powinny być zastosowane w przyszłości w ramach ewolucji JHP.
Bardzo cenne z praktycznego punktu widzenia referaty i prezentacje trafiły już w trakcie warsztatów do rąk każdego uczestnika spotkania w formie płyty CD. Takie "pokłosie" pobytu w stolicy chwalimy sobie bardzo jako doskonałą pomoc fachową w codziennej pracy, która z cała pewnością zostanie wykorzystana przy dalszym opracowaniu naszych zbiorów.
Trzeci dzień warsztatów w całości poświęcony był zagadnieniom związanym z Uniwersalną Klasyfikacją Dziesiętną. Mimo że od wprowadzenia zmian w UKD minęły już 3 lata, stosowanie nowych tablic nadal sprawia kłopoty wielu bibliotekom, szczególnie tym, w których zmiany symboli wywołały prawdziwą rewolucję i wymagają zmeliorowania działów bardzo bogatych w piśmiennictwo z danej dziedziny.
Przedstawione referaty dotyczyły więc głównie problemów z nowymi symbolami oraz sposobów radzenia sobie z nimi. Ciekawie wyglądało wystąpienie pani Jolanty Hys z Pracowni UKD przy BN, dotyczące współpracy z Konsorcjum UKD oraz udziału BN w projekcie MSAC (Multilingual Subject Access to Catalogues of National Librares), którego celem jest stworzenie wielojęzycznego języka przekładowego między UKD a pozostałymi językami sztucznymi.
Miłą chwilą wytchnienia od kłopotów z nowymi symbolami było wystąpienie dra Adama Stopy na temat historii UKD w Polsce.