WARSZTATY BIBLIOTEKARSKIE NUMER 3(15), WRZESIEŃ 2005PoprzedniNastępny

 

Serwis BPP | Warsztaty Bibliotekarskie | 2005 nr 3 | Ilustracja baśni Hansa Christiana Andersena ...

Sylwia Kubicka
nauczyciel bibliotekarz Biblioteki Pedagogicznej w Piotrkowie Trybunalskim

 
  Ilustracja baśni Hansa Christiana Andersena pt.: "Dziewczynka z zapałkami". Scenariusz lekcji bibliotecznej dla uczniów klas II-IV szkoły podstawowej  
     
 

    Praca w Bibliotece Pedagogicznej w Piotrkowie Trybunalskim pozwala mi na podejmowanie różnych działań dydaktycznych, odpowiadających potrzebom środowiska nauczycielskiego Piotrkowa i okolic.
    Rok 2005 jest rokiem obfitującym w wydarzenia, między innymi, jest rokiem poświęconym Hansowi Christianowi Andersenowi. Bowiem w tym roku przypada dwusetna rocznica urodzin tego wielkiego baśniopisarza.
    Jako nauczyciel bibliotekarz wiem, że dzieci chętnie sięgają po utwory tego autora, a nauczyciele omawiają z uczniami niektóre z baśni, dlatego przygotowałam propozycję lekcji bibliotecznej dla klas I-III szkół podstawowych, dotyczącą spojrzenia na pisarza i jego twórczość przez wykorzystanie przeze mnie naturalnych skłonności dzieci do fantazjowania oraz chęci wyrażenia swej osobowości poprzez prace plastyczne.  

 

Scenariusz lekcji bibliotecznej dla uczniów klas II-IV szkoły podstawowej  

Temat: Ilustracja baśni Hansa Christiana Andersena pt.: "Dziewczynka z zapałkami".

Cele:
ogólny:
- poznanie postaci oraz twórczości Hansa Christiana Andersena
szczegółowe: po lekcji uczeń potrafi:
- wskazać żródła, w których można znaleźć informacje o pisarzu;
- udzielić informacji o Hansie Christianie Andersenie;
- wymienić tytuły baśni;
- podać definicję "baśni";
- narysować ilustrację do baśni: "Dziewczynka z zapałkami".

Metody:
- pogadanka;
- pokaz;
- ćwiczenia praktyczne

Formy:
- indywidualna;
- grupowa

Środki dydaktyczne:
- zdjęcia Hansa Christiana Andersena;
- encyklopedie, słowniki, leksykony;
- książki z różnych dziedzin wiedzy;
- karty pracy;
- kartony;
- kredki;
- "Baśnie" Hansa Christiana Andersena.

 

Przebieg:

1. Nauczyciel kładzie na stoliku różne książki: encyklopedie, słowniki, leksykony, książki z różnych dziedzin wiedzy.

2. Nauczyciel pokazuje zdjęcia młodego i dojrzałego Hansa Christiana Andersena. Pyta dzieci o to: Kto to jest? Czy rozpoznają tę postać? Czym się zajmował?

3. Chcielibyśmy dowiedzieć się czegoś więcej o baśniopisarzu. Dlatego spójrzcie na stolik i powiedzcie mi, w których książkach należy szukać informacji o autorze baśni?

4. Następnie prosi uczniów, aby wymienili te, które udzielą nam potrzebnych informacji.

5. Nauczyciel wybiera 6 osób (3 dziewczynki i 3 chłopców), którzy we wskazanych przez siebie źródłach, znajdują notki biograficzne i je odczytują.

6. Gdzie jeszcze, oprócz wymienionych książek, możemy znaleźć informacje o pisarzu?
- Internet.
Nauczyciel czyta dzieciom ciekawostki na temat Andersena, znalezione w Internecie:

"Andersen urodził się 2 kwietnia 1805 roku w duńskim mieście Odense, które leży na wyspie Fionii. Jego rodzice, Hans i Anne Marie, należeli do najbiedniejszych mieszkańców miasteczka. Ojciec był czeladnikiem szewskim, a matka pracowała jako służąca.
[...] Babcia Hansa Christiana Andersena opowiadała wnukowi - którego nazywała pieszczotliwie Hosi - piękne i dziwne baśnie. Nikt, tak jak ona, nie potrafił snuć barwnych opowieści o duchach, strachach, syrenach czy dobrych wróżkach.
[...] Andersen wyróżniał się swoim wyglądem wśród rówieśników. Był wysoki i kościsty, miał bardzo jasne włosy, oczy ledwie widoczne przez małe szparki, i pokaźnych rozmiarów nos.
[...] Rozmawiając z dziećmi, mówił o sobie jako "o potworze z nosem wielkim jak armata, a oczami maleńkimi jak zielony groszek.
[...] Andersen napisał prawie 160 baśni, a jego książki zostały przetłumaczone na około 125 języków. W wielu baśniach w osobach głównych postaci przedstawiał samego siebie. Za najbardziej autobiograficzną baśń uważa się "Brzydkie kaczątko". Przecież z nieznanego, biednego chłopca wyrósł na wielkiego pisarza.
[...] W Kopenhadze, w Ogrodzie Królewskim, stoi pomnik pisarza, a najsławniejszym symbolem Danii jest Mała Syrenka - postać z baśni Andersena."

7. Po przeczytaniu ciekawostek, nauczyciel zadaje pytania, aby sprawdzić, co dzieci zapamiętały:
- W którym roku urodził się pisarz i w jakim mieście?
- Czym się zajmowali jego rodzice?
- Jak wyglądał Andersen?
- Podajcie tytuł baśni autobiograficznej?

8. Hans Christian Andersen pisał baśnie. A spróbujcie mi powiedzieć, co to jest "baśń"?

" Opowiadanie fantastyczne o nadprzyrodzonych istotach i cudownych zdarzeniach, wróżkach, czarach itp. lub o tym, co nieznane z doświadczenia pobudza wyobraźnię, jak np.: o królach, skarbach".

9. Czy znacie jakieś baśnie Hansa Christiana Andersena?
- Dzieci wymieniają znane przez siebie tytuły baśni.

10. Mam dla was kilka zagadek. Ciekawa jestem, czy zgadniecie, z jakich baśni Hansa Christiana Andersena pochodzą te fragmenty? Nauczyciel odczytuje zagadki, a dzieci wymieniają odpowiedzi.

  

KARTA PRACY NR 1  

1. " [...] DO JEGO SERCA WPADŁ TAKŻE TAKI ODŁAMEK.
ZA CHWILĘ TO SERCE PRZEMIENI SIĘ W GRUDKĘ LODU."  

2. " [...] WRESZCIE DUŻE JAJKO PĘKŁO. PIP, PIP! - ZAPISZCZAŁO
PISKLĄTKO I WYLAZŁO: BYŁO BARDZO DUŻE I BRZYDKIE."

3. " [...] - O BARDZO ŹLE ! - POWIEDZIAŁA KSIĘŻNICZKA - CAŁĄ NOC
OKA NIE MOGŁAM ZMRUŻYĆ. NIE WIADOMO, CO TAM BYŁO W ŁÓŻKU."

 4. " [...] PEWNEJ NOCY, GDY LEŻAŁA W SWOIM ŚLICZNYM ŁÓŻECZKU,
PRZYSZŁA WSTRĘTNA ROPUCHA; WSKOCZYŁA PRZEZ OKNO, BO SZYBA
BYŁA STŁUCZONA."

11. Przypomnijcie sobie definicję "baśni" i powiedzcie mi, kto może być bohaterem baśni?
- ludzie;
- zwierzęta;
- rośliny;
- rzeczy.

12. Znów mam dla was zagadkę. Nauczyciel rozdaje uczniom kartę pracy i wyjaśnia polecenie. Uczniowie samodzielnie rozwiązują zadanie, po czym wybrane osoby odczytują odpowiedzi.

 

KARTA PRACY NR 2

POŁĄCZ STRZAŁKAMI POSTAĆ Z BAŚNI HANSA CHRISTIANA ANDERSENA Z TYTUŁEM UTWORU

 

ŁABĘDŹ                                                              DZIEWCZYNKA Z ZAPAŁKAMI

UBOGA DZIEWCZYNKA                                    BRZYDKIE KACZĄTKO

SZARY PTASZEK                                               CALINECZKA

GERDA I KAJ                                                      SŁOWIK

MALEŃKA DZIEWCZYNKA                                KRÓLOWA ŚNIEGU

GROCH                                                               NOWE SZATY CESARZA

CESARZ                                                               KSIĘŻNICZKA NA ZIARNKU GROCHU

13. Teraz przeczytam wam baśń: "Dziewczynka z zapałkami". Musicie uważnie słuchać, ponieważ waszym zadaniem będzie narysowanie ilustracji do przeczytanego przeze mnie utworu.

14. Po przeczytaniu, nauczyciel rozmawia z uczniami:
- Kto jest bohaterem?
- Jaka była dziewczynka?
- Jakie dziewczynka miała marzenia?
- Co się z bohaterką stało?
- Dlaczego zamarzła?
Co należałoby zrobić, aby dziewczynka żyła?
(odniesienie do czasów współczesnych dzieciom)

15. Dzieci zabawiają się w ilustratorów opowieści o biednej, małej dziewczynce.

16. Po narysowaniu prac przez dzieci, następuje ich ocena przez nauczyciela.

W maju 2005 roku miałam przyjemność, po raz pierwszy, prowadzić te zajęcia z uczniami klasy IIa Szkoły Podstawowej nr 12 w Piotrkowie Trybunalskim.
Oto efekty ich pracy. Wybrałam kilka najciekawszych prac:

 

Uwaga!
Scenariusz ten można wykorzystać, omawiając różne baśnie Hansa Christiana Andersena

Bibliografia:
Andersen Hans Christian Baśnie. Poznań : Wydaw. Poznańskie 1979
Sierotwiński Stanisław Słownik terminów literackich. Wrocław; Warszawa; Kraków : Ossolineum 1970
Duński Instytut Kultury - ans Christian Andersen [on-line]. [dostęp 13 maja 2005]. Dostepny w World Wide Web: http://www.dik.org.pl/pl/andersen/andersen.htm
O życiu Hansa Christiana Andersena [on-line]. [dostęp 13 maja 2005]. Dostępny w World Wide Web: http://www.spangshus.dk/dpi/wphca6.htm

 
 

 

Ilustracja baśni Hansa Christiana Andersena pt.: "Dziewczynka z zapałkami" : s cenariusz lekcji bibliotecznej dla uczniów klas II-IV szkoły podstawowej / Sylwia Kubicka // W: Warsztaty Bibliotekarskie [Dokument elektroniczny] / red. nacz. Wiesława Olczykowska. - Czasopismo elektroniczne. - Nr 3/2005 (15) wrzesień. - Piotrków Trybunalski : Biblioteka Pedagogiczna, 2005. - Tryb dostępu: http://www.pedagogiczna.edu.pl/warsztat/2005/3/050304.htm. - ISSN 1732-7008