WARSZTATY BIBLIOTEKARSKIE NUMER 3(11), WZRESIEŃ 2004PoprzedniNastępny

 

Serwis BPP | Warsztaty Bibliotekarskie | 2004 nr 3 | Formy ochrony ...

Grażyna Lewińska
nauczyciel przyrody i wychowania proekologicznego w Szkole Podstawowej im. Z. Grzybowskiej w Straszowie

 
  Formy ochrony przyrody w Polsce. Scenariusz lekcji przyrody dla klas IV-VI szkoły podstawowej  
     
 

Temat: Formy ochrony przyrody w Polsce

Cel ogólny: Zapoznanie ucznia z motywami i formami ochrony przyrody. Kształtowanie potrzeby kontaktu z przyrodą, szacunku i ochrony przyrody w życiu codziennym człowieka.

Cele operacyjne:
uczeń
- wie, jakie są formy ochrony przyrody w Polsce,
- zna wybrane elementy historii ochrony przyrody w Polsce,
- zna, motywy ochrony przyrody,
- rozumie potrzebę ochrony przyrody,
- wie, w jaki sposób chronić środowisko.

Metody pracy: aktywizujące: praca w grupach z literaturą, burza mózgów

Środki dydaktyczne: mapa fizyczna Polski, szary papier, karteczki samoprzylepne (lub klej), pisak, magnesy do tablicy, broszury LOP prezentujące różnorodność form ochrony przyrody, kalendarzyki LOP z opisami form ochrony przyrody, "Przyroda Polski pod ochroną" - R. Olaczek, Warszawa 1998, LOP; informacje z historii ochrony przyrody zapisane na kartkach (załącznik)

Przebieg zajęć:

I Wprowadzenie
* Czynności organizacyjno-porządkowe (podział klasy na grupy wg nazw pór roku - uczniowie kolejno wymieniają pory roku; wszyscy, którzy wymienili wiosnę, to zespół I itd.).
* Samodzielna praca uczniów - nauczyciel wiesza na tablicy arkusz papieru z narysowanym dużym otwartym oknem. Symbolizuje ono okno pokoju każdego z uczniów. Uczniowie - udzielają odpowiedzi na 3 pytania, zapisują je na karteczkach i przyklejają w oknie obok wiszących tam pytań: 1) Jaki jest widok z Twego okna?, 2) Jaki widok Ci się marzy?, 3) Jaki ten widok mógłby być rzeczywiście, czyli bardziej realny od marzeń?
* Odczytanie zawieszonych zapisów oraz ich analiza (w wielu na pewno będzie wzmianka o zieleni, zdrowej przyrodzie; Nauczyciel pomagając w analizie nawiązuje do tematu, np. skoro przyroda jest nam tak potrzebna, to jak powinniśmy wobec niej postępować? Uczniowie wyliczają: dbać, sprzyjać rozwojowi, chronić przed zniszczeniem piękniejsze fragmenty przyrody...).
* Sformułowanie i zapisanie tematu lekcji na tablicy przez nauczyciela.

II Realizacja
* Uczniowie pracują w grupach. Nauczyciel rozdaje zespołom na paskach papieru informacje związane z historią ochrony przyrody (załącznik). Uczniowie porządkują je w odpowiedniej kolejności od wydarzeń najstarszych do współczesnych i przypinają magnesami na osi czasu narysowanej na tablicy.
* Praca uczniów w grupach z literaturą i szukanie odpowiedzi na pytania zapisane na tablicy:
- Jakie są formy ochrony przyrody w Polsce?
- Co obejmuje ochrona przyrody? Podaj przykłady obiektów objętych ochroną.
- Jakie są motywy ochrony przyrody?
* Omówienie wyników pracy w grupach, liderzy referują .
* Zapisanie form ochrony przyrody i motywów ochrony na szarym papierze zawieszonym na tablicy, np.:

FORMY OCHRONY PRZYRODY W POLSCE
- ochrona gatunkowa roślin i zwierząt
- parki narodowe
- rezerwaty przyrody
- parki krajobrazowe
- pomniki przyrody
- obszary chronionego krajobrazu
- użytki ekologiczne
- zespoły przyrodniczo-krajobrazowe

MOTYWY OCHRONY PRZYRODY
W dawnych czasach
- wierzenia ludów
- umiłowanie piękna przyrody
Współcześnie
- estetyczne
- naukowe
- historyczne
- gospodarcze

* Przypomnienie wiadomości z zajęć z przyrody na temat ochrony przyrody w gminie naszego zamieszkania.

III Zakończenie
* Krótkie zebranie wiadomości - kierowane przez nauczyciela - w formie burzy mózgów.
* Na zakończenie zajęć - zabawa w parki, rezerwaty (wg państwa, miasta), która jednocześnie utrwali zdobyte informacje przez uczniów. Uczniowie pracują u zespołach, każdy zespół otrzymuje kartkę A4 z rubrykami, np.:

Park narodowy

Park krajobrazowy

Rezerwat przyrody

Pomnik przyrody

Roślina chroniona

Zwierzę chronione

PKO

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nauczyciel wybiera pierwszą literę, na którą uczniowie w grupach wymyślają bądź wyszukują w materiałach odpowiednie nazwy i wpisują w rubryki. Następnie grupy odczytują swe zapisy i przyznawane są punkty. Jeśli grupy mają tę samą nazwę, otrzymują po 5 punktów za każdy wpis. Jeżeli jedna grupa ma wyraz, a druga nie ma, to ta pierwsza wpisuje sobie 15 punktów, a druga 0. Zabawę można powtarzać do zakończenia lekcji, co najmniej trzy razy, po czym podliczamy punkty i brawami nagradzamy najlepszą grupę.

ZAŁĄCZNIK
W 1921 roku powstał pierwszy w Polsce park narodowy (Białowieski).
............................................................................................................................
Pierwszy na terenie Polski rezerwat przyrody (starodrzew bukowy, pod nazwą "Pamiątka z Pieniacka") powstał w 1886 roku.
............................................................................................................................
Krajowy Sejm we Lwowie w 1872 roku wydał ustawę o ochronie kozicy i świstaka.
............................................................................................................................
Pierwszy w Europie rezerwat przyrody powstał we Francji w 1852 roku.
............................................................................................................................
Pierwszy na świecie park narodowy powstał w Stanach Zjednoczonych w 1872 roku.
............................................................................................................................
Za panowania Władysława Jagiełły w 1423 roku wprowadzono prawo chroniące cis.
............................................................................................................................
W 1443 roku ogłoszono ograniczenia polowania na dzikie konie, łosie i tury.
............................................................................................................................
W 1928 roku w Warszawie powstała Liga Ochrony Przyrody.
............................................................................................................................
Bolesław Chrobry (992-1025) wydał zarządzenie zabraniające polowania na bobry.
............................................................................................................................
W 1992 roku w Rio de Janeiro odbyła się Konferencja Narodów Zjednoczonych zwana " Szczytem Ziemi".
............................................................................................................................
W 1995 roku powstał dwudziesty park narodowy w Polsce - Magurski.
............................................................................................................................
W 1976 roku utworzono pierwsze w Polsce parki krajobrazowe w woj. suwalskim.
............................................................................................................................

BIBLIOGRAFIA:
WÓJCIK E. Raz, dwa, trzy Baba-Jaga patrzy. Gry i zabawy dla dzieci i młodzieży Warszawa "ADAM" 2003
KALENDARIUM ważniejszych wydarzeń z historii ochrony przyrody i środowiska
OLACZEK R. Przyroda Polski pod ochroną Warszawa LOP 1998

 
 

 

Formy ochrony przyrody w Polsce / Grażyna Lewińska // W: Warsztaty Bibliotekarskie [Dokument elektroniczny] / red. nacz. Wiesława Olczykowska. - Czasopismo elektroniczne. - Nr 3/2004 (11) wrzesień. - Piotrków Trybunalski : Biblioteka Pedagogiczna, 2004. - Tryb dostępu: http://www.pedagogiczna.edu.pl/warsztat/2004/3/040311.htm. - ISSN 1732-7008