WARSZTATY BIBLIOTEKARSKIE NUMER 2(10), CZERWIEC 2004PoprzedniNastępny

 

Serwis BPP | Warsztaty Bibliotekarskie | 2004 nr 2 | Źródła informacji ...

Sylwia Wydra
bibliotekarz Biblioteki Pedagogicznej w Piotrkowie Trybunalskim

 
  Źródła informacji w bibliotece - katalog alfabetyczny, systematyczny i przedmiotowy. Konspekt lekcji bibliotecznej  
     
 

Temat: Źródła informacji w bibliotece - katalog alfabetyczny, systematyczny i przedmiotowy.

Cele:
1. ogólne - zapoznanie uczniów z rodzajami i budową katalogów w Bibliotece Pedagogicznej w Piotrkowie Trybunalskim.
2. szczegółowe - uczniowie potrafią:
- wymienić rodzaje katalogów: alfabetyczny, systematyczny, przedmiotowy oraz kartoteka zagadnieniowa

Metody:
- pogadanka,
- pokaz,
- ćwiczenia praktyczne

Środki dydaktyczne:
- tablice z przykładami opisów katalogowych,
- tablica z klasyfikacja dziesiętną (UKD),
- katalogi,
- materiały do ćwiczeń praktycznych.

Przebieg zajęć:

1. Nauczyciel prowadzi z uczniami pogadankę:
- Gdzie się znajdujemy?
(w bibliotece)
- Co należy zrobić, aby wypożyczyć książkę? Gdzie jej szukać?
(katalog)
- Co to jest katalog?
(spis przedmiotów należących do jakiegoś zbioru, najczęściej książek, ułożony w określonym porządku).

Każda książka, czasopismo, kaseta mają w katalogu swoje miejsce zaznaczone na karcie katalogowej. Jest to jakby wizytówka danej książki, czasopisma czy kasety.
2. Nauczyciel pokazuje planszę karty katalogowej i wymienia, co się na niej znajduje.

Elementy opisu katalogowego: karta katalogowa
a) hasło autorskie lub tytułowe,
b) tytuł, podtytuł,
c) współpracownicy: redaktor, tłumacz, ilustrator,
d) oznaczenie wydania - z wyjątkiem pierwszego,
e) adres wydawniczy: miejsce i rok wydania, wydawca,
f) format,
g) objętość: liczba stron, tablic, map,
h) uwagi bibliograficzne i biblioteczne,
i) sygnatura - znak miejsca na półce,
j) symbol UKD.

3. Jak wspomnieliśmy, katalog jest spisem zbioru książek ułożonych w określonym porządku. W bibliotece znajdują się różne rodzaje katalogów, których nazwy dotyczą różnego ułożenia haseł na karcie katalogowej i sposobu ich przedstawienia.

W Bibliotece Pedagogicznej w Piotrkowie Trybunalskim występują następujące rodzaje katalogów:
Katalogi główne:
alfabetyczny
- informuje, czy poszukiwana książka jest w bibliotece oraz jakimi książkami danego autora dysponuje,
- układ alfabetyczny wg autorów, tytułów dzieł,
- odsyłacze.
systematyczny
- informuje, jakie książki z danej dziedziny lub o danym zagadnieniu znajdują się w bibliotece,
- schemat Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej - UKD, jest to jedyny międzynarodowy uniwersalny system klasyfikacyjny,
- podział na 10 działów pierwszego stopnia, podziały bardziej szczegółowe.

Katalogi pomocnicze:
- czasopism,
- zbiorów specjalnych,
- kartoteka zagadnieniowa (informuje o artykułach z czasopism, rozprawach w pracy zbiorowej i fragmentach książek; zawiera materiały metodyczne dla nauczycieli. Kartoteka ułożona jest wg zagadnień, tematów szczegółowych; gromadzi tematy aktualne.
- przedmiotowy (układ wg kolejności alfabetycznej haseł; obejmuje wydawnictwa z zakresu pedagogiki, psychologii, socjologii w wyborze).

4. Ćwiczenia praktyczne: podział uczniów na 2-osobowe grupy i rozdanie zestawów pytań. Każdy zestaw dotyczy poszczególnych rodzajów katalogów, czyli alfabetycznego, systematycznego i przedmiotowego Uczniowie na kartkach udzielają odpowiedzi.
5. Nauczyciel pokazuje uczniom wzór rewersu i wyjaśnia sposób wypełnienia go oraz wyjaśnia, do czego służy.
6. Podsumowanie wiadomości:
- uczniowie potrafią podać definicję "katalogu",
- uczniowie potrafią posługiwać się poszczególnymi rodzajami katalogów,
- uczniowie potrafią wymienić elementy karty katalogowej,
- uczniowie potrafią wypełnić rewers.

 
 

 

Źródła informacji w bibliotece - katalog alfabetyczny, systematyczny i przedmiotowy : konspekt lekcji bibliotecznej / Sylwia Wydra // W: Warsztaty Bibliotekarskie [Dokument elektroniczny] / red. nacz. Wiesława Olczykowska. - Czasopismo elektroniczne. - Nr 2/2004 (10) czerwiec. - Piotrków Trybunalski : Biblioteka Pedagogiczna, 2004. - Tryb dostępu : http://www.pedagogiczna.edu.pl/warsztat/2004/2/040203.htm. - ISSN 1732-7008